Wat is de impact van een ramp op de gezondheid van mensen en is specifieke (na-) zorg geboden? Om die vragen te kunnen beantwoorden is monitoring van gezondheidseffecten een belangrijk instrument.

Na de rampen in de Bijlmermeer, Enschede en Volendam is veel geleerd over het gebruik van de bestaande registraties van onder meer huisarts, bedrijfsarts en apotheek voor deze monitoring. Vooral na de ramp in Enschede bleek dat de infrastructuur van bestaande registratiesystemen moet worden bewaakt. Bijvoorbeeld de dekkingsgraad van registrerende zorgverleners, de ontwikkelingen binnen de registratiesystemen en privacyregelingen. Daarom houdt het NIVEL in samenwerking met het RIVM de monitoring methodiek stand-by, zodat deze bij een ramp snel kan worden ‘uitgevouwen’. De methodiek wordt ook in andere omstandigheden gebruikt, zoals bij samenwerkingsprojecten met het RIVM (afdeling MGO) en met het IRAS (Institute for Risk Assessment Sciences  van de UU) om eventuele gezondheidseffecten van UMTS-masten en elektromagnetische velden in kaart te brengen. Gezondheidseffecten van omstandigheden in het milieu worden deels met deze methodiek en deels door cross-sectionele metingen in kaart gebracht. Dit gebeurt bijvoorbeeld rond bedrijven met intensieve veehouderij in het Oosten van Noord-Brabant en Noordwest Limburg. Binnen dit onderzoeksthema is er ook aandacht voor onverklaarde lichamelijke symptomen (ook wel MUPS: Medically Unexplained Physical Symptoms), al dan niet in samenhang met psychische problematiek. Een vragenlijst is ontwikkeld om symptomen in kaart te brengen die zich voordoen na rampen en milieu-incidenten. Er wordt daarbij uitdrukkelijk aandacht besteed aan de percepties die mensen hebben over een relatie tussen de ervaren symptomen en de gebeurtenis.