Onnodig bezoek spoedeisende hulp kan minder

28-01-2013
Onnodig bezoek spoedeisende hulp kan minder

Veel patiënten bezoeken de spoedeisende hulp zonder verwijzing. Vaak ten onrechte volgens zorgverleners. Zij hadden met hun klacht naar de huisarts of de huisartsenpost moeten gaan. Patiënten zelf denken daar echter heel anders over, zo blijkt uit een publicatie van onderzoekers van het NIVEL in het Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen.

De huisartsenpost en spoedeisende hulp worden per jaar ongeveer twee miljoen keer bezocht. Ruim de helft van de bezoekers komt zonder verwijzing op de spoedeisende hulp. Volgens zorgverleners komen zes van de tien van deze ‘zelfverwijzers’ ten onrechte op de spoedeisende hulp, bijvoorbeeld met wonden die ook de huisarts kan behandelen of verzorgen. Zij doen een onnodig beroep op dure spoedzorg, terwijl mensen met klachten die wel spoedeisend zijn, mogelijk onnodig lang moeten wachten.
 
Zelf betalen
Een oplossing om het aantal onterechte ‘zelfverwijzers’ te verminderen en zo kosten te besparen en wachttijden te bekorten, is te laten betalen voor onterecht bezoek aan de spoedeisende hulp. De keerzijde hiervan is, dat dit een drempel kan opwerpen voor mensen om met acute of levensbedreigende klachten zelf naar de spoedeisende hulp te gaan. De kans bestaat dat zij ten onrechte níet gaan. Bovendien kan dit leiden tot een ongelijke toegang tot de spoedeisende hulp tussen inkomensgroepen. Een andere oplossing is een triagesysteem, waarbij zorgverleners beslissen of iemand die belt of langskomt wel of niet op de spoedeisende hulp geholpen moet worden.
 
Terecht naar spoedeisende hulp
Het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) peilde in het Consumentenpanel Gezondheidszorg wat mensen zelf vinden van hun bezoek aan de spoedeisende hulp en wat zij vinden van zo’n triagesysteem. Mensen die zelf naar de spoedeisende hulp gaan vinden hun bezoek vrijwel nooit onterecht. Zij geven hiervoor verschillende redenen: 48% geeft aan dat zij dachten dat de klacht met spoed moest worden behandeld, 22% dacht dat aanvullend onderzoek nodig was, bijvoorbeeld een röntgenfoto, en 14% was ongerust. Daarbij komt dat mensen ook niet altijd weten bij wie ze met hun klacht terechtkunnen. Bij twijfel kiezen ze dan eerder voor de spoedeisende hulp dan voor de huisartsenpost.
 
Vertrouwen in triage
Er bestaan inmiddels al verschillende vormen van een triagesysteem, waarbij een ‘triagist’ iemand die belt of langskomt verwijst naar de huisartsenpost of spoedeisende hulp. Ruim een kwart van de mensen heeft hier al ervaring mee. Uit het onderzoek blijkt dat 80% van de mensen vertrouwen heeft in een triagesysteem. Of ze daar ervaring mee hebben of niet, blijkt daarvoor niet uit te maken.
 
Consumentenpanel
Het Consumentenpanel Gezondheidszorg van het NIVEL bestaat uit ongeveer 6000 personen van 18 jaar en ouder. In het panel wordt informatie verzameld over de meningen over de gezondheidszorg en de ervaringen hiermee van de algemene bevolking. Het perspectief van de gebruiker staat centraal in het onderzoek. Daarmee draagt het onderzoek binnen het panel bij aan het versterken van de positie van gebruikers van de gezondheidszorg.
 
Subsidiënt
- Ministerie van VWS