Surveillance

Doel
Het doel van de surveillance van NIVEL Zorgregistraties is om met behulp van geanonimiseerde patiëntgegevens snel en betrouwbaar inzicht te krijgen in acute veranderingen in het voorkomen van ziekte en sterfte onder de bevolking, als gevolg van bijvoorbeeld:

  • Influenza en andere virussen of bacteriën
  • Hittegolven
  • Rampen en (milieu) incidenten

 

Sterke punten van dit surveillance systeem zijn:

  • De gezondheidsinformatie is gebaseerd op een professionele beoordeling van gepresenteerde klachten of symptomen
  • Deze informatie is vrijwel zonder inspanning van huisartsen beschikbaar omdat ze al voor de dagelijkse zorgverlening wordt vastgelegd
  • De gegevens worden op continue en geautomatiseerde wijze verzameld

 

Verantwoording

Verantwoording surveillance 2015 (pdf)
Verantwoording surveillance 2014 (pdf)

 

De surveillance van het NIVEL is een project van het NIVEL in samenwerking met het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM, in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

 

Wekelijkse cijfers over gezondheidsproblemen
In Nederland gebruiken huisartsen de International Classification of Primary Care (ICPC) voor het vastleggen van klachten, symptomen en aandoeningen in elektronische patiëntendossiers. Het NIVEL ontvangt wekelijks bestanden met deze codes.
De surveillance cijfers worden berekend als het aantal personen dat de huisarts heeft geraadpleegd voor verschillende klachten of aandoeningen, gedeeld door het totaal aantal ingeschreven patiënten in de praktijk. Een patiënt telt maar één keer mee in een week, ook als hij meerdere keren contact met de huisarts heeft gehad voor hetzelfde gezondheidsprobleem. Als een praktijk een week dicht is, wordt deze niet meegenomen in de berekeningen. We nemen aan dat een praktijk open was als er op minimaal 3 dagen gegevens zijn vastgelegd van minimaal 0,45% van de ingeschreven patiënten. Weken lopen van maandag tot en met zondag.
Gegevens worden in de nacht van maandag op dinsdag via beveiligde verbindingen naar het NIVEL gestuurd, op dinsdagochtend verwerkt en op dinsdagmiddag gepubliceerd. Op deze wijze kunnen plotselinge veranderingen in ziekte­patronen snel opgemerkt worden en kunnen, in samenhang met andere surveillance systemen zoals laboratoriumuitslagen, pro- en/of reactief gerichte bestrijdings­maatregelen genomen worden om (verdere) verspreiding te voorkomen.

Griep surveillance
Eén van de belangrijkste onderwerpen van de surveillance is ‘griep’ (influenza-achtige aandoeningen). Een groep van ca. 40 huisartsenpraktijken, de Peilstations, registreren al sinds 1970 het aantal patienten dat hen consulteert met een influenza-achtig ziektebeeld (IAZ). Niet iedereen die 'griep' heeft is besmet met het influenza-virus, vandaar deze omschrijving. De tellingen gaan wekelijks naar het NIVEL.
Bij een deel van de patienten neemt de peilstationarts een keel- en neuswat af. Het RIVM kijkt of er een virus in de watten zit, en zo ja welk. Het Nationaal Influenza Centrum (NIC, Erasmus Universiteit Rotterdam) analyseert virusisolaten die worden opgestuurd door de virologische laboratoria van diverse ziekenhuizen.
De tellingen van de peilstationartsen en de virusisolatie-gegevens van het RIVM en het NIC worden in het griepseizoen gepubliceerd in de Influenza Nieuwsbrieven en in het Griepdossier op de NIVEL-site. Informatie over influenza wordt ook in Europees verband verzameld door ECDC en WHO/Europe in FluNews Europe. Informatie over de activiteit van het influenzavirus op wereldschaal is te vinden op de website van WHO Flunet.

Kaart surveillance praktijken
Huisartenpraktijken die deelnemen aan de surveillance van NIVEL Zorgregistraties eerste lijn
Legenda

syndroom surveillance
griep surveillance (Peilstation)
beide