Historie Nivel

Het Nivel werd in 1985 opgericht als wetenschappelijk onderzoeksinstituut voor de eerstelijns gezondheidszorg en ontstond uit het Nederlands Huisartsen Instituut (NHI), als wetenschappelijk bureau van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG).

Utrecht is altijd de thuisbasis geweest voor de organisatie die sinds 1970 onderzoek doet naar gezondheid en gezondheidzorg en sinds 1985 de naam 'het Nivel' draagt. 

Nivel-icoon-Dansen-DomDansen rond de Dom

Utrecht is altijd de thuisbasis geweest van het instituut. Door de jaren heen heeft het onderzoeksinstituut verschillende panden door de hele binnenstad betrokken ... langzaam maar zeker maakten we een dansje rond de Dom.

  • Mariastraat: het begon allemaal in de Mariastraat. De organisatie, toen nog deel uitmakend van de NHG, was rond 1965 nog niet zo groot, er werkten in die tijd veertig tot vijftig mensen.
  • Springweg, Willemsplantsoen, Donkerstraat: toen we groeiden kwamen er meer locaties bij, zoals twee panden aan de Springweg, een pand aan het Willemsplantsoen en een pand aan de Donkerstraat. Medewerkers liepen steeds van het ene naar het andere pand.
  • Drieharingstraat: uiteindelijk verhuisde de hele organisatie naar de Drieharingstraat, een oud pand van het stadsarchief midden in het oude centrum, boven winkels en kroegen. Het Nivel bezette een zijde van de straat en kreeg later ook nog een pand aan de overkant boven een platenwinkel. De centrale ligging gaf medewerkers gelegenheid om te winkelen tijdens de lunchpauze. De organisatie zat nog in een pioniersfase. Niemand ging nog met pensioen. Een personeelsafdeling was er in die eerste jaren nog niet, personeelszaken werden dat werd gedaan door de afdeling Administratie.
  • Otterstraat: in 2005 kregen we een eigen pand in de Otterstraat, fris en nieuw gebouwd met een heus Nivel-logo op de gevel. Het personeelsbestand groeide uit tot ruim 150 medewerkers.

Nivel-logo-laag-550px

LinksTijdlijn: van NHG-Peilstations naar 'het Nivel'

In 1970 startte het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) als eerste in Nederland met het met het verzamelen en vergelijken van patiëntgegevens: de Peilstations werden opgericht. Tegenwoordig onderzoekt het Nivel gezondheid en gezondheidzorg in de volle breedte, met de inzet van een enorme kennisinfrastructuur en een grote diversiteit aan onderzoeksexpertise. Hoe verliep deze ontwikkeling?

1970 - Eerste Peilstations van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)

Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) vond het belangrijk om wetenschappelijk onderzoek te doen binnen de huisartsenpraktijken en startte in 1970 als eerste in Nederland met het verzamelen en vergelijken van patiëntgegevens. Hierbij waren vijftig huisartsenpraktijken aangesloten. Deze zogenaamde Peilstations turfden opvallende ziekten en vooral griepsignalen. Het NHG verzamelde en verwerkte de gegevens.
De Peilstations verstuurden de gegevens in die eerste periode nog per post, later via de fax en weer later digitaal. De vijftig praktijken die in die eerste fase deelnamen, bestaan nog steeds en de meeste zijn ook nu nog Peilstation. Zo’n 500 overige huisartspraktijken deden mee aan de peilingen, een project dat voluit Continue Morbiditeitsregistratie Peilstations heette. Die eerste peilingen groeiden uit tot de zorgregistraties zoals we die nu kennen, waaraan nog steeds zo’n 500 praktijken meewerken.

1971 - Oprichting Nederlands Huisartsen Instituut (NHI) uit het NHG

Uit de behoefte om meer onafhankelijk onderzoek ontstond in 1971 het Nederlandse Huisartsen Instituut (NHI). De NHI richtte zich op onderzoek, nascholing, ontwikkeling en ondersteuning van de huisartsenpraktijk.

1985 - Oprichting NIVEL, Nederlands instituut voor onderzoek van de eerstelijnsgezondheidszorg

In 1985 werd de NHI opgesplitst in twee afzonderlijke instituten, een voor onderzoek en een voor andere activiteiten. De onderzoekstak ging zelfstandig verder onder de naam 'Nederlands Instituut Voor onderzoek van de EersteLijnsgezondheidszorg' (NIVEL). In deze tijd schrijven we de naam NIVEL nog met hoofdletters. Sinds het oprichten van het NIVEL richtte het onderzoek zich niet meer alleen op de huisartsenzorg maar op de hele eerstelijnszorg en ontwikkelingen die daarmee samenhingen.

1988 - Oprichting Consumentenpanel

Het NIVEL hield zich niet alleen bezig met het verzamelen van zorggegevens via zorgprofessionals. Ook was het Nivel het eerste kennisinstituut dat ervaringen en meningen van patiënten en consumenten over de zorg ging verzamelen. Al in 1988 werd het eerste Nivel-panel, een panel van zorggebruikers, ingezet voor onderzoek. Dit panel, het Consumentenpanel gezondheidszorg, werd samen met de Consumentenbond gerund. Het eerste onderzoek in dit panel naar de ervaringen van kraamvrouwen met de kraamzorg werd gepubliceerd in 1990.

Het panel zal een signalerende en kritische functie vervullen ten aanzien van zaken waarvoor het oordeel van de (doorsnee) gebruikers van de eerstelijnsgezondheidszorg van belang is.Nivel-jaarverslag 1988

Na de oprichting van het Consumentenpanel volgden andere panels, zoals een panel dat zich richtte op mensen met een chronische ziekte en/of lichamelijke beperking en een panel met mensen met een verstandelijke beperking en hun naasten.

1995 - Verbreding onderzoek naar gehele gezondheidszorg, ook internationaal

In 1995 verbreedden we de aandacht opnieuw, nu van de eerste lijn naar de gehele gezondheidszorg. De ontwikkelingen bij het Nivel volgden de maatschappelijke ontwikkelingen. Er was steeds meer behoefte aan betrouwbare en onafhankelijke informatie over de effecten van ingezet beleid en de mening en ervaring van de consument. In die tijd kwamen ook de eerste internationale vergelijkingen van gezondheidszorgsystemen op gang, eerst tussen Nederland en België, later volgden vergelijkingen met Noord-Frankrijk en Duitsland.

2018 - Aanpassing schrijfwijze instituut naar 'het Nivel'

In 2018 veranderde de schrijfwijze van het instituut. Sindsdien schrijven we 'het Nivel'; met één hoofdletter en verder kleine letters. Deze aanpassing maakte deel uit van de nieuwe huisstijl, die beter aansloot bij het hernieuwde elan en het groeiende zelfbewustzijn van het instituut.

Over ons onderzoekHet Nivel nu - kennisinfrastructuur met panels, registraties én onderzoeksexpertise

Bij het Nivel beschikken we heden ten dage over in totaal negen Panels en (landelijke) registraties. Door gebruik van deze kennisinfrastructuur hebben we de beschikking over een grote hoeveelheid data, veelal over vele jaren verzameld. Hiermee leveren we een belangrijke bijdrage aan onderzoek van gezondheid en de gezondheidszorg. Daarnaast doen we veel onderzoek op maat met inzet van onze onderzoeksexpertise op een groot aantal gebieden in de gezondheidszorg. Bij onze Onderzoeksprogramma's vindt u hier meer over.

 

Wagner, C. Historie Nivel. Uit: www.nivel.nl [Laatst gewijzigd op 02-03-2021; geraadpleegd op 04-03-2021]. URL: https://www.nivel.nl/nl/historie-nivel