Griep: veelgestelde vragen

Wat is griep precies? Hoe ernstig is het hebben van griep? Hoe wordt bepaald of je griep hebt? Hoe is griep te onderscheiden van een gewone verkoudheid? Antwoorden op deze en meer vragen over griep vindt u op deze pagina.

Griep: veelgestelde vragen

 

Griep: veelgestelde vragenWat is het verschil tussen griep en corona (COVID-19)?

De ziekteverschijnselen bij COVID-19 (‘corona’) lijken vaak op die van griep: verkoudheidsklachten, hoesten, benauwdheid, koorts. Maar COVID-19 wordt veroorzaakt door het coronavirus SARS-CoV-2, terwijl griep wordt veroorzaakt door een influenzavirus. In de infographic Griep (influenza) en het nieuwe coronavirus (COVID-19). Wat zijn de belangrijkste overeenkomsten en verschillen? van het RIVM vindt u de verschillen en overeenkomsten overzichtelijk bij elkaar.

Coronavirus

De symptomen van het coronavirus lijken op die van griep: koorts en luchtwegklachten als hoesten of kortademigheid. Bij Corona centraal vindt u alle informatie over Nivel-onderzoek met betrekking tot het coronavirus en de corona-uitbraak.

Griep: veelgestelde vragenWat is de definitie van griep?

De definitie van griep luidt:

Nivel-NZR-definitie-griep

Griep: veelgestelde vragenWat zijn de symptomen van griep?

De meest voorkomende symptomen van griep zijn plotseling opkomende koorts, koude rillingen, hoofdpijn, spierpijn en een droge hoest. De hoest kan lang aanhouden, de overige klachten verdwijnen meestal na twee tot zeven dagen. Bij (kwetsbare) oudere mensen kunnen de symptomen minder uitgesproken zijn.

Griep: veelgestelde vragenHoe ernstig is griep?

Voor de meeste mensen is griep slechts een vervelende ervaring, maar enkelen kunnen er ernstig ziek van worden. De meest voorkomende complicaties van griep zijn bronchitis en longontsteking. Voor behandeling hiervan kan een ziekenhuisopname noodzakelijk zijn. Griep is vooral riskant voor mensen van 60 jaar en ouder en voor chronisch zieken, zoals hartpatiënten, longpatiënten, suikerpatiënten en patiënten met een verstoorde immuniteit. Maar het kan iedereen hard treffen; tijdens de pandemieën in 1918 en 2009 (zie verderop), waren het vooral jonge, gezonde mensen die erg ziek werden.

Griep: veelgestelde vragenHoe bepaalt de dokter of je griep hebt?

Over het algemeen baseert een arts de diagnose op een combinatie van aanwezige symptomen, zoals hoge koorts, keelpijn, kriebelhoest, spierpijn en malaise. Het kan echter lastig zijn om griep te onderscheiden van andere luchtweginfecties.
Tijdens een griepepidemie blijkt ongeveer de helft tot driekwart van de mensen met symptomen van griep daadwerkelijk geïnfecteerd te zijn met een griepvirus, ook influenzavirus genoemd. Of je echt griep hebt, kan onderzocht worden door een neus- of keelwat af te nemen en deze in het laboratorium te testen op aanwezigheid van een griepvirus. De uitslag van zo’n monster komt echter vaak als de patiënt weer beter is en heeft voor de behandeling meestal geen consequenties.

Griep: veelgestelde vragenHoe is griep te onderscheiden van een gewone verkoudheid?

Veel mensen verwarren gewone verkoudheid met griep. Griep is meestal een ernstigere ziekte dan verkoudheid en griep gaat gepaard met koorts. De symptomen van een gewone verkoudheid verdwijnen in het algemeen sneller en complicaties (zoals een longontsteking) komen slechts zelden voor.

Griep: veelgestelde vragenWat zijn de symptomen van een gewone verkoudheid?

De symptomen van verkoudheid zijn: een loopneus, niezen, waterige ogen en keelpijn. Deze symptomen zijn beperkt tot het bovenste deel van de luchtwegen. Hoge koorts en spierpijn zijn niet geassocieerd met verkoudheid en wel met griep.

Griep: veelgestelde vragenZijn er virussen die lijken op griep wat betreft de symptomen?

Ja. Bij infectie met het rhinovirus, het respiratoir syncytieel virus (RSV), het para-influenzavirus of het adenovirus treden vaak dezelfde symptomen op als bij infectie met een griepvirus.

Griep: veelgestelde vragenIs griep te voorkomen?

De enige bewezen efficiënte methode van preventie is vaccinatie. Antivirale medicijnen (profylaxe) zouden ook griep kunnen voorkomen, maar deze worden in principe gereserveerd voor een pandemie omdat er anders toenemende resistentievorming zou kunnen optreden.

Griep: veelgestelde vragenHoe komt het dat mensen vooral in de winter griep krijgen?

Een griepvirus gedijt beter bij lage temperaturen en in droge lucht. Daarnaast verspreidt het virus zich gemakkelijker in het winterseizoen, doordat mensen dan vaker met meer bij elkaar in kleinere ruimtes zijn.

Griep: veelgestelde vragenHoe verspreidt het griepvirus zich?

Het virus verspreidt zich via heel kleine druppeltjes in de lucht tijdens hoesten of niezen. Ook via de handen, die vaak in aanraking komen met die druppeltjes, wordt het virus verspreid.

Griep: veelgestelde vragenHoe lang is een persoon besmettelijk?

De besmettelijke periode start op de dag vóór aanvang van de symptomen en duurt tot en met vijf dagen erna.

Griep: veelgestelde vragenWat is de behandeling tegen griep?

Als je griep hebt, kun je een pijnstiller (paracetamol bijvoorbeeld) gebruiken om hoofdpijn en spierpijn te verlichten en om de koorts te verminderen. Meer informatie over medicatie:

  • De nieuwste categorie medicijnen tegen griep zijn de neuraminidaseremmers. Deze grijpen in op de virusvermeerdering. Neuraminidaseremmers kunnen de ziekteperiode verkorten met 1 à 2,5 dagen. Ook kunnen ze de kans op complicaties verminderen, mits binnen 48 uur na het verschijnen van de eerste symptomen met de behandeling wordt gestart.
  • Momenteel zijn zanamivir (Relenza®) en oseltamivir (Tamiflu®) geregistreerd voor het behandelen en voorkómen van influenza in Europa. Ze worden echter gereserveerd voor patiënten met een verhoogd risico op complicaties van griep in verband met snelle resistentievorming.
  • In het seizoen 2007/2008 bleek in Nederland 27% van de influenza A-virussen resistent voor de neuraminidaseremmer oseltamivir. Ook zijn het geen onschuldige middelen, zoals wel eens gedacht wordt. Bij overgevoeligheid voor het middel kunnen ernstige gedragsveranderingen en ademhalingsproblemen optreden. Deze medicijnen kunnen in Nederland daarom alleen verkregen worden via de huisarts of specialist.
  • Zij zijn géén vervanging voor de jaarlijkse griepprik. De griepprik blijft de meest effectieve manier om griep te voorkomen.

Griep: veelgestelde vragenHoeveel mensen krijgen griep per jaar?

Het aantal mensen dat gemiddeld per jaar griep krijgt, is afhankelijk van de ernst van de epidemie. De schatting is dat ongeveer 10 tot 15% van de mensen over de hele wereld per jaar griep krijgt. Tijdens grote epidemieën kan dit oplopen tot 50%.

Griep: veelgestelde vragenWat is een griepepidemie?

Er is sprake van een griepepidemie wanneer het aantal gevallen van griep in een bepaald gebied en gedurende een bepaalde periode aanzienlijk hoger is dan de rest van het jaar.

Griep: veelgestelde vragenWat is een grieppandemie?

Een pandemie is een wereldwijde epidemie die wordt veroorzaakt door een nieuwe virusvariant. Een nieuw subtype wordt gekarakteriseerd door een grote verandering in de eiwitantigenen op het oppervlak van het virusdeeltje. Omdat de meeste mensen niet de kans hebben gehad immuun te worden tegen dit nieuwe virus, kan er wijdverspreide infectie plaatsvinden. Pandemieën kunnen alleen plaatsvinden door het ontstaan van een nieuw subtype van het griepvirus type A.

Griep: veelgestelde vragenWanneer is er een volgende grieppandemie?

Dit is niet te zeggen. In de 20ste eeuw waren er ernstige pandemieën:

  • de Spaanse griep in 1918
  • de Aziatische griep in 1957
  • de Hong Kong griep in 1968
  • de Mexicaanse griep in 2009, door influenza A(H1N1)pdm09

Griep: veelgestelde vragenKomt een grieppandemie altijd alleen in de winter voor?

Een grieppandemie hoeft niet per se in de winter op te treden, het kan op ieder moment in het jaar gebeuren. De beruchte Spaanse griep begon in maart-juli 1918; de meeste doden vielen overigens wel in de winter die volgde. Ook de Mexicaanse griep, de grieppandemie van 2009, openbaarde zich toen het in het zuidelijk halfrond zomer was en veroorzaakte vanaf half oktober een epidemie in Nederland.

Griep: veelgestelde vragenHoe wordt de stand van zaken over griep gemeten?

De Peilstations van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn, bestaande uit ongeveer 40 huisartspraktijken verspreid over Nederland, rapporteren het aantal patiënten dat zij zien met een griepachtig ziektebeeld. Het hele jaar door sturen zij wekelijks neus- en keelwatten van deze patiënten naar het RIVM voor nader onderzoek. Zo houden we voortdurend een vinger aan de pols wat betreft de frequentie van griep, de verspreiding van griep over het land en de virussen die griep veroorzaken. De stand van zaken wordt gedurende het griepseizoen wekelijks gerapporteerd op de Nivel-website.

 

Hendriksen, J., Hooiveld, M.. Griep: veelgestelde vragen. Uit: www.nivel.nl [Laatst gewijzigd op 04-11-2022; geraadpleegd op 27-11-2022]. URL: https://www.nivel.nl/nl/nivel-zorgregistraties-eerste-lijn/cijfers-over-aandoeningen/griep-centraal-weekcijfers-en-meer/griep-veelgestelde-vragen