Eerstelijnspsychologen

Deelnemende eerstelijnspsychologen en representativiteit
De cijfers die op deze website gepresenteerd worden zijn gebaseerd op de registraties van eerstelijnspsychologen die deelnemen aan Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn. Het Nivel heeft in samenwerking met de Landelijke Vereniging voor Eerstelijnspsychologen (LVE) de gegevensverzameling opgezet.

Het aantal eerstelijnspsychologen dat gegevens over afgesloten cliëntcontacten aanlevert neemt door de jaren heen af (Tabel 1). In 2013 hebben 468 eerstelijnspsychologen gegevens aangeleverd over ruim 41.000 patiënten. De 468 eerstelijnspsychologen werken binnen 385 praktijken. Slechts 17 van de deelnemende eerstelijnspsychologen is geen LVE-lid. Iets meer dan de helft van de eerstelijnspsychologen die lid zijn van de LVE heeft gegevens aangeleverd over alle contacten die zijn afgesloten met cliënten binnen het kalenderjaar 2013 (Tabel 2). Deelnemende eerstelijnspsychologen komen uit het hele land. LVE-leden uit de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland, Drenthe en Zeeland hebben wat minder vaak gegevens aangeleverd.


Welke gegevens worden er verzameld?
De gegevens die voor Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn worden verzameld zijn voor een groot deel gegevens die iedere psycholoog vastlegt voor de reguliere administratie. Deze gegevens hebben betrekking op:

  • de cliënt
  • wijze van toegang en verwijzing
  • de aanmeldingsklacht en diagnose (in DSM-IV termen)
  • type hulpverlening en soort behandeling
  • het hulpverleningsproces (o.a. aantal sessies)
  • resultaat hulpverlening (GAF-scores en Routine Outcome Measurement scores)

 
Gezondheidsproblemen
Gezondheidsproblemen van cliënten van eerstelijnspsychologen zijn geregistreerd met behulp van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, vierde editie (DSM-IV). De DSM is een classificatiesysteem voor psychische aandoeningen, uitgegeven en opgesteld door de American Psychiatric Association (APA, 2001). Diagnostiek volgens het DSM vindt plaats vanuit 5 gezichtspunten of 'diagnostische assen': 1) primaire symptomatologie (de psychische aandoening), 2) achterliggende persoonlijkheidsstoornissen en ontwikkelingsstoornissen, 3) bijkomende somatische ziekten, 4) psychosociale en uitlokkende factoren en 5) niveau van functioneren (op een schaal van 1 tot 100, waarbij 100 perfect is en 1 vrijwel nihil) in de vorm van GAF-score (Global Assessment of Functioning).

Registratieperiode
De resultaten zijn gebaseerd op gegevens die geregistreerd zijn door de eerstelijnspsychologen die gaan over cliëntcontacten of behandelingen die in de kalenderjaren 2009, 2010, 2011, 2012 en 2013 zijn afgesloten. Een behandeling die in 2011 is begonnen maar in 2012 is afgesloten wordt meegenomen in het registratiejaar 2012.  

Hoe worden de gegevens verzameld?
De eerstelijnspsychologen verzamelen gegevens met behulp van de reguliere registratie-software. De geregistreerde gegevens kunnen met de software worden uitgespoeld en (rechtstreeks of met de Codeboek-Manager) worden verstuurd aan het Nivel. De uitspoel van deze anonieme gegevens gebeurt automatisch eenmaal per jaar. De gegevens worden verstuurd via een beveiligde verbinding (HTTPS) en opgeslagen in een beveiligde omgeving. Alleen specifiek daartoe gemachtigde medewerkers bij het Nivel hebben toegang tot deze gegevens.

Hoe wordt de kwaliteit gecontroleerd?
Wanneer de gegevens bij het Nivel binnen komen vindt er een automatische controle op de ‘logische kwaliteit’ plaats. Voorbeelden zijn data die niet kunnen kloppen (afsluitdatum ligt vóór aanmeldingsdatum) of die twijfels oproepen (meer dan 50 zittingen). De eerstelijnspsycholoog ontvangt dan direct een foutenrapport retour waarin gemeld wordt dat het bestand goed is overgekomen maar dat er ook verdachte waarden zijn gevonden. De eerstelijnspsycholoog wordt verzocht om deze te corrigeren en alles opnieuw te uploaden. De tweede upload wordt op dezelfde wijze behandeld en in geval van blijvende fouten nogmaals geretourneerd met een laatste kans om fouten of afwijkingen te herstellen. Indien dit niet gebeurt, of indien ook de derde upload nog fouten bevat, worden deze vervangen door ontbrekende waarden. Voordat de gegevens in een relationele database worden opgenomen, worden er verdere uitvoerige controles verricht.
 
 

 

Prins M, Elffers B, Koppes L, Verhaak P. Verantwoording eerstelijnspsychologen. Uit: Nivel Zorgregistraties eerste lijn [internet]. 2019 [Laatst gewijzigd op 29-05-2019; geraadpleegd op 17-06-2019]. URL: www.nivel.nl/nl/nivel-zorgregistraties-eerste-lijn/eerstelijnspsychologen