Cijfers oefentherapeuten - Gezondheidsproblemen

Wat zijn de meestvoorkomende gezondheidsproblemen waarmee patiënten bij de oefentherapeut komen? Hoe was dit in voorgaande jaren? Verschilt dit tussen mannen en vrouwen? Antwoord op deze vragen en meer treft u aan op deze pagina.

We presenteren de cijfers over gezondheidsproblemen waarmee patiënten bij de oefentherapeut komen, in de volgende onderdelen:

  • Onderdeel 1: Meestvoorkomende gezondheidsproblemen
  • Onderdeel 2: Gezondheidsproblemen op de Lijst Chronische Aandoeningen
  • Onderdeel 3: Duur van gezondheidsproblemen voorafgaand aan de behandeling
  • Onderdeel 4: Reciditiviteit gezondheidsproblemen
  • Onderdeel 5: Ontstaanswijzen gezondheidsproblemen

Wat valt op, als we de cijfers in de tabellen en figuren bij alle onderdelen hieronder overzien:

Samengevat: Kernpunten gezondheidsproblemen bij oefentherapeut, 2018 en voorgaande jaren

  • 8% van de patiënten bij de oefentherapeut wordt in 2018 behandeld voor spier-, pees- en fascie-aandoeningen aan de lumbale wervelkolom, de meest voorkomende aandoening.
  • Bijna 10% van de patiënten wordt in 2018 behandeld voor een aandoening die voorkomt op de chronische lijst, een stijging van ruim 1% ten opzichte van 2017.
  • De periode vanaf het ontstaan van de klacht tot aan het eerste bezoek bij de oefentherapeut is in de periode 2014-2018 vrijwel gelijk gebleven.
  • Bij ruim 25% van de patiënten is sprake van een recidiverend gezondheidsprobleem ; dat is 2% lager dan in 2017.


Enorme hoeveelheid data voor en over de gehele eerstelijnszorgOnderdeel 1: Meestvoorkomende gezondheidsproblemen
De gezondheidsproblemen waarmee patiënten bij de oefentherapeut komen worden gecodeerd volgens het Diagnose Coderings Systeem Paramedische Hulp (DCSPH). Een diagnosecode is samengesteld uit vier cijfers die respectievelijk de volgende betekenis vertegenwoordigen:

  1.  Hoofdgroep lichaamslokalisatie
  2.  Subgroep lichaamslokalisatie
  3.  Hoofdgroep pathologie
  4.  Subgroep pathologie

Wat valt op, als we de tabel hieronder bekijken:

Kernpunten meestvoorkomende gezondheidsproblemen, 2018 en voorgaande jaren

  • Sinds 2014 zijn spier-, pees- en fascie-aandoeningen aan de lumbale-thoracale wervelkolom (DCSPH: 3426) telkens de meestvoorkomende klachten geweest. Bij deze DCSPH-code horen onder andere pijn in de onderrugregio na overbelasting.
  • Daarop volgen spier-, pees- en fascie-aandoeningen aan de cervicale wervelkolom (DCSPH: 3026). Dit zijn klachten waar onder andere nekpijn bij hoort. Zeven van de tien gezondheidsproblemen in de top-10 zijn gerelateerd aan de wervelkolom.
 
 
Tabel: Top-10 gezondheidsproblemen (DCSPH-code) van patiënten behandeld door de oefentherapeut (% patiënten), 2014-2018
Top-10 health problems (DCSPH-code) of patients treated by the exercise therapist (% patients), 2014-2018
  2014 2015 2016 2017 2018
  dcsph % dcsph % dcsph % dcsph % dcsph %
1 3426 7,5 3426 8,0 3426 7,6 3426 7,2 3426 8,0
2 3126 4,5 3026 5,3 3911 5,8 3911 5,8 3026 5,4
3 3911 3,9 3126 4,8 3026 5,2 3026 5,3 3911 5,2
4 3026 3,8 3911 4,7 3126 4,6 3126 4,7 9381 4,6
5 6089 3,5 6089 3,9 3526 4,3 9379 3,7 3126 4,3
6 3427 3,1 3926 2,9 3926 3,1 3926 3,2 2582 3,9
7 3526 2,7 3526 2,7 6089 2,6 3526 3,1 9379 3,5
8 3926 2,7 3427 2,3 3427 2,3 9381 2,7 3926 3,4
9 3311 2,2 3311 2,2 3326 2,1 2582 2,6 3526 2,6
10 3326 1,9 3326 2,1 9381 2,1 6089 2,2 3326 1,9
% in top 10 35,7 39,0 39,7 40,6 42,8
Totaal aantal patiënten 4.263 6.008 6.895 8.125 10.489

Omschrijving DCSPH-codes van de top-10 gezondheidsproblemen in 2018

  • 3426: Surmenage, degeneratieve aandoeningen, dystrofie: spier-, pees- en fascie-aandoeningen aan de lumbale wervelkolom
  • 3026: Surmenage, degeneratieve aandoeningen, dystrofie: spier-, pees- en fascie-aandoeningen aan de cervicale wervelkolom
  • 3911: Orthopedische aandoeningen zonder chirurgie: afwijkingen wervelkolom / bekken, een combinatie van locaties binnen wervelkolom / totale wervelkolom
  • 9381: Symptomatologie, psychosomatiek, urologie, gynaecologie: in meer dan één hoofdgroep en gegeneraliseerd
  • 3126: Surmenage, degeneratieve aandoeningen, dystrofie: spier-, pees-, en fascie-aandoeningen aan de cervico-thoracale wervelkolom
  • 2582: Symptomatologie, psychosomatiek, urologie, gynaecologie: inwendige organen thorax, hyperventilatie zonder pathologie
  • 9379: Neurologische aandoeningen, psychomotorische retardatie / ontwikkelingsstoornis: in meer dan één hoofdgroep en gegeneraliseerd 
  • 3926: Surmenage, degeneratieve aandoeningen, dystrofie: spier-, pees- en fascie-aandoeningen, een combinatie van locaties binnen wervelkolom / totale wervelkolom
  • 3526: Surmenage, degeneratieve aandoeningen, dystrofie: spier-, pees- en fascie-aandoeningen aan de lumbo-sacrale wervelkolom
  • 3326: Surmenage, degeneratieve aandoeningen, dystrofie: spier-, pees- en fascie-aandoeningen: Thoraco-lumbale wervelkolom


Jaarcijfers aandoeningen: aanvullende gegevens uit de PeilstationsOnderdeel 2: Gezondheidsproblemen die voorkomen op de Lijst Chronische Aandoeningen
Wat valt op, als we de tabel en de figuur hieronder bekijken:

Kernpunten chronische gezondheidsproblemen, 2018 en voorgaande jaren

  • In 2018 is ruim 10% van de patiënten bij de oefentherapeut behandeld voor een chronische aandoening (d.w.z. een aandoening die voorkomt op de ‘chronische lijst’ (Besluit Zorgverzekering). Dit percentage is een stijging van ruim 1% ten opzichte van 2017.
  • Vanaf 2014 is er een stijgende trend te zien van het aandeel patiënten dat door oefentherapeuten behandeld wordt voor een chronische aandoening.

Tabel: Aandeel patiënten behandeld door de oefentherapeut, naar type aandoening, 2014-2018
Percentage of patients, treated by an exercise therapist, with a chronic diagnosis, 2014-2018
  2014 2015 2016 2017 2018
Aandoening op 'chronische lijst' 3,6 4,4 5,9 8,4 9,6
Aandoening niet op 'chronische lijst' 96,4 95,6 94,1 91,6 90,4
Totaal aantal patiënten 4.322 6.151 7.036 8.227 8.158

Door ervan uit te gaan dat mensen met klachten en aandoeningen op enig moment bij de huisarts komen – náást andere eerstelijnszorgverleners – kunnen we verantwoorden dat de door vele huisartsen geregistreerde zorgcijfers een adequaat beeld geven van de gezondheid in Nederland.    Actuele weekcijfers griep en andere aandoeningen – Nivel Surveillance Bulletins We signaleren en rapporteren plotselinge veranderingen in ziektepatronen, zoals bij een griepepidemie of ramp. Zodoende geven wij met onze weekcijfers van ziekten en aandoeningen een actueel beeld van het vóórkomen en de verspreiding van de heersende gezondheidsproblemen in Nederland. De resultaten van onze metingen publiceren we in onze wekelijkse Nivel Surveillance Bulletins, waarin alle wekelijkse metingen van ziekten en aandoeningen zijn opgenomen en voorzien van beeldende duiding (grafieken).Onderdeel 3: Duur van het gezondheidsprobleem voorafgaand aan de behandeling
Wat valt op, als we de tabel en de figuur hieronder bekijken:

Kernpunten duur van gezondheidsproblemen voorafgaand aan behandeling, 2018 en voorgaande jaren

  • Van de patiënten die in 2018 zijn behandeld door de oefentherapeut is 12% binnen een maand na het ontstaan van het gezondheidsprobleem naar de oefentherapeut gegaan.
  • Bij 62% van de patiënten speelde het gezondheidsprobleem langer dan een half jaar voordat de behandeling bij de oefentherapeut gestart werd.
  • In de afgelopen jaren is weinig verandering te zien in de duur van het gezondheidsprobleem voorafgaand aan de behandeling.
 
Tabel: Duur van gezondheidsproblemen voorafgaand aan de behandeling bij de oefentherapeut (% patiënten), 2014-2018
Duration of complaints prior to exercise therapy treatment (% patients), 2014-2018
  2014 2015 2016 2017 2018
<1 maand 13,6 13,8 13,4 13,3 12,1
1-3 maanden 15,5 14,4 15,2 14,4 13,6
3-6 maanden 14,2 13,0 12,6 12,0 12,4
>6 maanden 56,7 58,8 58,8 60,3 61,9
Totaal aantal patiënten 3.300 4.131 4.665 4.833 6.094

Lopende projectenOnderdeel 4: Recidiviteit van gezondheidsproblemen
Een klacht wordt als recidief gezien als deze optreedt na een klachtenvrije periode van tenminste vier weken en ten hoogste twee jaar. In het geval van een recidief is het niet bekend of, en zo ja, welke zorg een patiënt al eerder heeft ontvangen voor deze specifieke klacht.

Wat valt op, als we de tabel en de figuur hieronder bekijken:

Kernpunten reciditiviteit van gezondheidsproblemen, 2018 en voorgaande jaren

  • In 2018 was bij ruim 25% van de patiënten sprake van een recidiverend gezondheidsprobleem.
  • Dat is 2% lager dan in 2017 en past in de dalende trend die sinds 2015 te zien is van het aantal mensen met een recidief.
  • Bij bijna 6% van de patiënten is het onduidelijk of het om een recidief gaat.
 

Tabel: Recidivering gezondheidsproblemen van patiënten behandeld door de oefentherapeut (% patiënten), 2014-2018
Recurrence rate of health problem in patients treated by the exercise therapist (% patients), 2014-2018
  2014 2015 2016 2017 2018
Ja 31,0 32,4 31,1 27,6 25,6
Nee 65,0 64,4 64,7 65,6 68,6
Onduidelijk 3,9 3,2 4,2 6,9 5,8
Totaal aantal patiënten 3.250 3.976 4.473 4.732 5.866

PijnOnderdeel 5: Ontstaanswijzen gezondheidsproblemen
Wat valt op, als we de tabel en de figuur hieronder bekijken:

Kernpunten ontstaanswijzen gezondheidsproblemen, 2018 en voorgaande jaren

  • Sinds 2014 is er een licht stijgende trend te zien van het aantal patiënten waarbij de klachten geleidelijk zijn ontstaan. In 2014 was dit ruim 78% van de patiënten en in 2018 was dit 82 procent.
  • Bij patiënten met een acute aandoening lijkt er een licht dalende trend te zijn sinds 2014. In deze patiënten groep daalt het percentage van 20% in 2014 tot bijna 16% in 2018.
 
Tabel: Ontstaanswijze gezondheidsproblemen van patiënten behandeld door de oefentherapeut (% patiënten), 2014-2018
Origin of health problem in patients treated by the exercise therapist (% patients), 2014-2018
  2014 2015 2016 2017 2018
Aangeboren 1,5 1,1 1,4 1,9 2,0
Acuut 20,1 17,5 17,1 16,2 15,8
Geleidelijk 78,5 81,4 81,6 81,9 82,1
Totaal aantal patiënten 2.114 2.292 2.489 2.370 2.918


Gebruikte methode weekcijfers aandoeningen: Surveillance en PeilstationsBron en verantwoording cijfers oefentherapeuten
Alle cijfers die we in dit onderdeel ‘Cijfers oefentherapeuten’ presenteren, komen voort uit het analyseren van de gegevens die Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn verzamelt bij aangesloten oefentherapiepraktijken.
De cijfers over 2018 zijn verzameld op basis van gegevens van 10.621 patiënten die reguliere oefentherapeutische zorg hebben ontvangen van 129 oefentherapeuten werkzaam in eerstelijns oefentherapiepraktijken.
Bij Methode vaststellen cijfers zorgverlening oefentherapeuten vindt u informatie over onze werkwijze bij het vaststellen van de cijfers.

Dool J van den, Dijk L van. Cijfers oefentherapeuten - Gezondheidsproblemen.. Cijfers oefentherapeuten - Gezondheidsproblemen. Uit: www.nivel.nl [Laatst gewijzigd op 08-12-2020; geraadpleegd op 27-02-2021]. URL: https://www.nivel.nl/nl/nivel-zorgregistraties-eerste-lijn/gezondheidsproblemen-2