Cijfers huisartsen - Omvang zorggebruik

Hoeveel van de ingeschreven patiënten heeft contact met de huisarts in één jaar? Wat is het gemiddelde aantal contacten? Hoe zit het met de omvang van het zorggebruik per leeftijdscategorie? En per regio? Dit en meer vindt u op deze pagina.

SamenwerkingsverbandZorggebruik bij de huisarts: drie onderdelen
De rapportages over de omvang het het zorggebruik bij huisartsen in 2019 hebben we onderverdeeld in drie onderdelen, waarover we hieronder de cijfers in tabellen presenteren:

  • Onderdeel 1: Aantal contacten met de huisartsenpraktijk
  • Onderdeel 2: Aantal patiënten met minimaal één contact met de huisartsenpraktijk
  • Onderdeel 3: Aantal M&I-verrichtingen door de huisarts (verrichtingen gericht op modernisering en innovatie)

Sinds 2015 is de bekostiging van huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg samengebracht in één model met drie segmenten. Ieder segment heeft zijn eigen kenmerk. In tegenstelling tot voorgaande jaren, wordt vanaf 2019 ook het aantal contacten in het kader van de (keten)zorg (segment 2) meegenomen in de cijfers.

  • Segment 1: basisvoorziening huisartsenzorg
  • Segment 2: programmatische multidisciplinaire zorg
  • Segment 3: resultaatbeloning en zorgvernieuwing


Wat valt op, als we de gepresenteerde overzichten van alle drie de onderdelen hieronder bekijken:

Samengevat: kernpunten omvang zorggebruik 2019 en voorgaande jaren

  • Percentage ingeschreven patiënten dat contact had met de huisarts: ruim driekwart (78%) van de patiënten die staan ingeschreven bij een huisarts heeft in 2019 contact met de huisartsenpraktijk. Dit percentage is vergelijkbaar met voorgaande jaren.
  • Gemiddelde aantal contacten van patiënten met de huisarts: patiënten hebben in 2019 gemiddeld 5 keer contact met de huisartsenpraktijk; patiënten van 85 jaar en ouder het meest (gemiddeld 15 keer) en kinderen van 5-17 jaar het minst (gemiddeld 2 keer).
  • Gemiddelde aantal contacten per patiënt met de huisarts in 2019: dit aantal is licht gedaald ten opzichte met 2018 (gemiddeld 4,1 versus 4,3 contacten).
  • Gemiddelde aantal M&I-verrichtingen per huisarts (verrichtingen gericht op modernisering en innovatie): in 2019 verrichten huisartsen gemiddeld 186 M&I-verrichtingen per 1000 ingeschreven patiënten. Het aantal M&I-verrichtingen stijjgt hiermee licht ten opzichte van 2018 (186 versus 172).

Per onderdeel (zie hierboven) bieden we de informatie over de omvang van het zorggebruik in huisartsenpraktijken.

Actuele COVID-19-cijfers in huisartsenpraktijken (cijfers t/m 17 mei 2020)Onderdeel 1: Aantal contacten met de huisartsenpraktijk
We presenteren van het gemiddelde aantal huisartscontacten per jaar per ingeschreven patiënt. We geven de kernpunten weer over 2019 en vergelijken die met de kernpunten over 2018.

Wat valt op, als we de tabel hieronder bekijken:

Onderdeel 1: Kernpunten aantal contacten met de huisartsenpraktijk in 2019

  • Totaal aantal contacten: in 2019 worden per ingeschreven patiënt gemiddeld 5,0 contacten met de huisartsenpraktijk gedeclareerd. Dit zijn voornamelijk contacten met de huisarts. Dit gemiddelde van 5,0 contacten betreft wel alle contacten, niet alleen die van de huisarts maar ook die van de praktijkondersteuner GGZ en de contacten in verband met M&I-verrichtingen (verrichtingen gericht op modernisering en innovatie). Sinds 2019 worden ook contacten ten behoeve van de ketenzorg meegenomen in de cijfers.
  • Aantal contacten naar leeftijdsgroep: ouderen hebben vaker contact met de huisartsenpraktijk dan jongeren. Voor kinderen (5-17 jaar) werden gemiddeld ruim 2 contacten per jaar gedeclareerd, in de hoogste leeftijdscategorie waren dat er gemiddeld 15.
  • Aantal contacten naar type consult: de contacten met de huisarts betreffen voornamelijk consulten van minder dan 5 minuten en consulten van 5 tot 20 minuten (respectievelijk gemiddeld 1,2 en 2,2 contacten). Contacten bij de praktijkondersteuner GGZ betreffen voornamelijk consulten van 20 minuten en langer (124 contacten per 1000 ingeschreven patiënten).


Tabellen: Aantal contacten met de huisartsenpraktijk per 1000 ingeschreven patiënten naar type contact en leeftijdsgroep, 2015-2019

Tabel: Aantal contacten met de huisartsenpraktijk per 1000 ingeschreven patiënten naar type contact en leeftijdsgroep, 2019
Number of consultations in general practice by type of consultation and age group per 1000 registered patients, 2019
  0-4 jaar 5-17 jaar 18-44 jaar 45-64 jaar 65-74 jaar 75-84 jaar 85 en ouder Totaal
Huisarts 3 334,8 2 244,7 3 342,2 4 155,9 5 681,9 8 126,0 12 182,2 4 138,2
Ketenzorg* 1,1 15,0 90,0 688,8 1 459,4 1 772,5 1 746,6 522,0
M&I verrichting 9,8 29,3 102,1 198,0 336,0 525,4 1 059,7 185,8
POH-GGZ 2,3 48,8 213,0 186,5 111,8 109,5 110,4 150,3
ANW-consulten 9,7 2,5 2,9 1,9 1,8 3,0 61 2,5
Eerstelijns verblijf 0,0 0,0 0,1 0,5 1,2 3,5 16,1 0,9
Keuringen 0,0 0,0 0,0 0,1 0,3 2,1 0,9 0,2
Stoppen met roken 0,0 0,0 2,7 3,8 2,3 0,7 0,1 2,2
Totaal  3 357,7 2 340,4 3 753,0 5 235,6 7 594,7 10 542,6 15 122,0 5 002,2

*Schatting op basis van het aantal patiënten in ketenzorg voor Diabetes mellitus, Cardiovasculair Risico Management, COPD en Astma. Voor de overige cijfers worden de verrichtingen conform de tarievenlijst huisartsenzorg van de Nederlandse Zorgautoriteit gebruikt.

Tabel: Aantal contacten met de huisarts per 1000 ingeschreven patiënten naar type contact en leeftijdsgroep, 2019
Number of consultations with the general practitionar by type of consultation and age group per 1000 registered patients, 2019

  0-4 jaar 5-17 jaar 18-44 jaar 45-64 jaar 65-74 jaar 75-84 jaar 85 en ouder Totaal
Consult < 5 minuten 787,2 519,4 977,5 1 159,1 1 602,4 2 433,8 4 318,7 1 177,7
Consult 5-20 minuten 2 300,9 1 490,4 1 835,3 2 234,4 2 950,8 3 752,2 3 864,0 2 195,6
Consult 20 minuten en langer 240,7 231,3 511,3 708,5 913,4 1 153,2 1027,3 604,5
Visite kort 4,3 1,7 9,2 24,0 102,6 409,3 1649,7 83,7
Visite lang 1,3 1,3 6,9 27,7 110,4 375,4 1 320,5 75,0
Vaccinatie 0,4 0,6 2,1 2,2 2,2 2,0 1,9 1,8
Totaal  3 334,8 2 244,7 3 342,2 4 155,9 5 681,9 8 126,0 12182,2 4 138,2

*.Voor deze cijfers worden de verrichtingen conform de tarievenlijst huisartsenzorg van de Nederlandse Zorgautoriteit gebruikt.

Tabel: Aantal contacten met de praktijkondersteuner GGZ per 1.000 ingeschreven patiënten naar type contact en leeftijdsgroep, 2019
Number of consultations with the practice nurse mental health by type of consultation and age group per 1000 registered patients, 2019
  0-4 jaar 5-17 jaar 18-44 jaar 45-64 jaar 65-74 jaar 75-84 jaar 85 en ouder Totaal
Consult < 5 minuten 0,4 4,5 15,8 10,5 7,1 9,5 12,4 10,4
Consult 5-20 minuten 0,3 4,2 16,3 12,0 6,6 7,9 10,1 10,8
Consult 20 minuten en langer 1,5 39,8 179,2 160,2 89,8 70,2 36,3 124,0
Groepsconsult 0,0 0,0 1,0 1,3 1,1 0,5 0,4 0,9
Visite  kort 0,0 0,0 0,0 0,1 0,2 0,6 2,0 0,2
Visite lang 0,1 0,3 0,7 2,3 6,9 20,9 49,3

4,1

  2,3 48,8 213 186,5 111,8 109,5 110,4 150,3

*.Een kort consult/visite duurt maximaal 20 minuten, een lang consult/visite duurt langer dan 20 minuten conform de tarievenlijst huisartsenzorg van de Nederlandse Zorgautoriteit gebruikt.

Tabel: Aantal contacten met de huisarts en praktijkondersteuner GGZ per 1000 ingeschreven patiënten in segment 1 en 3 naar type contact en leeftijdsgroep, 2015
Number of consultations with the general practitioner and practice nurse mental health by type of consultation and age group for financing segment1 and 3 per 1000 registered patients, 2015
  0-4 jaar 5-17 jaar 18-44 jaar 45-64 jaar 65-74 jaar 75-84 jaar 85 en ouder Totaal
Segment 1                
Consult kort* 2 357,5 1 515,9 1 779,6 2 203,3 2 935,5 3 695,9 3 185,7 2 152,4
Consult lang 203,7 246,6 610,0 801,5 890,1 1 098,6 841,2 655,4
Visite kort* 18,5 2,7 13,4 35,6 149,4 611,4 2 229,8 113,0
Visite lang 4,3 3,6 12,5 51,6 168,5 525,8 1 544,4 99,9
Telefonisch consult 844,9 510,9 937,8 1 112,2 1 527,0 2 534,3 4 444,6 1 147,0
Vaccinatie 0,1 0,2 2,1 2,0 2,4 3,5 3,7 1,8
E-mailconsult 5,6 6,4 20,7 28,1 26,1 21,6 30,6 20,9
Segment 3                
M&I verrichting 9,0 35,1 94,7 194,1 355,5 533,3 952,4 181,6
Totaal  3 444 2 321 3 471 4 430 6 056 9 025 13 232 4 373

*Een kort consult/visite duurt maximaal 20 minuten, een lang consult/visite duurt langer dan 20 minuten zoals in de tarievenlijst huisartsenzorg van de Nederlandse Zorgautoriteit staat.

Tabel: Aantal contacten met de huisarts en praktijkondersteuner GGZ per 1000 ingeschreven patiënten in segment 1 en 3 naar type contact en leeftijdsgroep, 2016
Number of consultations with the general practitioner and practice nurse mental health by type of consultation and age group for financing segment1 and 3 per 1000 registered patients, 2016

  0-4 jaar 5-17 jaar 18-44 jaar 45-64 jaar 65-74 jaar 75-84 jaar 85 en ouder Totaal
Segment 1                
Consult kort* 2 453,2 1 536,9 1 775,8 2 178,1 2 892,7 3 623,3 3 158,2 2 152,6
Consult lang 229,5 259,7 628,9 818,3 916,4 1 099,0 878,3 677,9
Visite kort* 20,5 3,0 13,1 32,7 134,5 545,8 2 032,8 107,1
Visite lang 3,4 1,9 9,3 35,0 128,7 459,7 1 463,3 87,5
Telefonisch consult 900,9 547,0 987,3 1 164,9 1 575,1 2 560,1 4 548,9 1 207,6
Vaccinatie 0,0 0,2 1,7 1,6 1,3 2,8 2,0 1,4
E-mailconsult 7,7 8,0 29,0 35,6 35,7 27,4 51,9 28,1
Segment 3                
M&I verrichting 9,5 35,0 97,1 192,8 348,1 539,3 1 003,1 186,3
Totaal  3 625 2 392 3 543 4 460 6 033 8 858 13 139 4 449

*Een kort consult/visite duurt maximaal 20 minuten, een lang consult/visite duurt langer dan 20 minuten zoals in de tarievenlijst huisartsenzorg van de Nederlandse Zorgautoriteit staat.

Tabel: Aantal contacten met de huisarts en praktijkondersteuner GGZ per 1000 ingeschreven patiënten in segment 1 en 3 naar type contact en leeftijdsgroep, 2017
Number of consultations with the general practitioner and practice nurse mental health by type of consultation and age group for financing segment1 and 3 per 1000 registered patients, 2017
  0-4 jaar 5-17 jaar 18-44 jaar 45-64 jaar 65-74 jaar 75-84 jaar 85 en ouder Totaal
Segment 1                
Consult kort* 2 340,3 1 468,2 1 732,3 2 113,1 2 786,9 3 504,1 3 145,5 2 075,2
Consult lang 225,1 262,1 665,3 855,4 965,7 1 180,8 965,0 709,1
Visite kort* 14,3 2,2 10,7 29,3 126,0 510,3 1 936,4 96,2
Visite lang 2,7 1,6 7,7 32,4 120,7 435,3 1 428,3 80,1
Telefonisch consult 874,5 535,5 1 005,4 1 183,1 1 628,4 2 664,0 4 714,9 1 220,2
Vaccinatie 0,1 0,7 5,0 5,0 4,3 4,7 4,9 4,0
E-mailconsult 8,8 8,8 35,3 43,3 41,1 32,5 60,6 33,5
Segment 1                
M&I verrichting 9,7 31,8 94,7 186,5 336,5 546,4 1 032,4 179,9
Totaal  3 475 2 311 3 558 4 450 6 011 8 878 13 289 4 399

*Een kort consult/visite duurt maximaal 20 minuten, een lang consult/visite duurt langer dan 20 minuten zoals in de tarievenlijst huisartsenzorg van de Nederlandse Zorgautoriteit staat.

Tabel: Aantal contacten met de huisarts en praktijkondersteuner GGZ per 1000 ingeschreven patiënten in segment 1 en 3 naar type contact en leeftijdsgroep, 2018
Number of consultations with the general practitioner and practice nurse mental health by type of consultation and age group for financing segment1 and 3 per 1000 registered patients, 2018

  0-4 jaar 5-17 jaar 18-44 jaar 45-64 jaar 65-74 jaar 75-84 jaar 85 en ouder Totaal
Segment 1                
Consult kort* 2 386,0 1 464,9 1 721,3 2 100,6 2 785,5 3 507,4 3 147,1 2 073,9
Consult lang 240,0 262,1 673,9 842,9 968,2 1 183,3 959,1 711,7
Visite kort* 14,8 2,1 10,5 29,4 122,2 482,6 1 891,0 94,2
Visite lang 3,2 1,3 7,9 30,1 115,8 409,0 1 361,3 76,9
Telefonisch consult 939,2 574,7 1 062,1 1 230,2 1 678,7 2 691,1 4 871,9 1 276,2
Vaccinatie 0,7 1,0 3,8 4,3 3,4 4,5 4,3 3,4
E-mailconsult 10,7 10,9 48,2 56,3 56,2 41,4 74,1 44,4
Segment 1                
M&I verrichting 9,2 29,8 93,7 177,0 321,8 508,8 1 021,4 173,8
Totaal  3 604 2 347 3 621 4 471 6 052 8 828 13 330 4 455

*Een kort consult/visite duurt maximaal 20 minuten, een lang consult/visite duurt langer dan 20 minuten zoals in de tarievenlijst huisartsenzorg van de Nederlandse Zorgautoriteit staat.


Bij onderdeel 1: Aantal contacten met de huisarts in 2019 in vergelijking met 2018
Per 1 januari 2019 zijn de declaratiecodes in de huisartszorg drastisch veranderd. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop de contacten met de huisarts en de POH-GGZ weergegeven worden in de dossiers van de huisartsenpraktijken. Waar in het verleden bijvoorbeeld onderscheid werd gemaakt tussen consulten op de praktijk, telefonische consulten en e-mailconsulten, wordt vanaf 2019 een consult op tijd gedeclareerd.

Wat valt op, als we het overzicht met de cijfers per type contact bij de huisarts in 2018 en 2019 hieronder bekijken:

Kernpunten vergelijking 2018 en 2019 in aantal contacten met de huisartsenpraktijk

  • Het aantal contacten met de huisarts in 2019: dit aantal is licht gedaald in vergelijking met 2018 (gemiddeld 4,3 versus 4,1 contacten).
  • Het aantal consulten van minder dan 5 minuten in 2019: dit aantal komt overeen met de ‘oude’ aantallen telefonische consulten en e-mailconsulten in 2018.
  • Consulten van 5 tot 20 minuten: dit komt in aantallen overeen met de ‘oude’ korte consulten.
 
Tabel: Aantal contacten met de huisarts per 1000 ingeschreven patiënten naar type contact voor 2018 en 2019
Number of consultations with the general practitioner by type of consultation per 1000 registered patients in 2018 and 2019
  2019     2018
  aantal         aantal    
Consult < 5 minuten 1 177,7   Telefonisch consult

E-mailconsult

1 286,5

45,2

Consult 5-20 minuten 2 195,6   Consult kort 2 075,6
Consult 20 minuten en langer 604,5   Consult lang 709,9
Visite kort 83,7   Visite kort 94,1
Visite lang 75,0   Visite lang 77,1
Vaccinatie 1,8   Vaccinatie 3,4
Totaal  4 138,2     4 291,8


Gebruikte methode weekcijfers aandoeningen: Surveillance en PeilstationsOnderdeel 2: Aantal patiënten met minimaal één contact met de huisartsenpraktijk
Wat valt op, als we de onderstaande tabel bekijken:

Kernpunten aantal patiënten met minimaal één contact met de huisartsenpraktijk

  • In 2019 heeft 78% van alle ingeschreven patiënten minimaal één gedeclareerd contact met de huisartsenpraktijk.
  • In tegenstelling tot voorgaande jaren is de integraal bekostigde zorg vanaf dit jaar wel meegenomen in de berekeningen. Ondanks deze toevoeging zijn de cijfers van 2019 vergelijkbaar met de percentages van de afgelopen jaren.

Tabel: Percentage ingeschreven patiënten met één of meerdere contacten met de huisartsenpraktijk per jaar naar leeftijdsgroep, 2015-2019
Percentage of registered patients with one or more contacts with the practice per year by age group, 2015-2019
  2015 2016 2017 2018 2019*
0-4 jaar 81,5 82,0 80,9 81,6 78,3
5-17 jaar 70,0 71,0 69,9 70,4 69,3
18-44 jaar 73,1 73,6 73,4 73,9 72,9
45-64 jaar 78,7 78,8 78,5 79,0 80,3
65-74 jaar 86,2 86,2 86,2 86,5 89,3
75-84 jaar 92,2 92,1 92,1 923 94,3
85 jaar en ouder  94,7 94,9 95,1 95,4 96,5
Totaal 77,6 78,1 77,6 78,1 78,2

* In tegenstelling tot voorgaande jaren, is in 2019 de integraal bekostigde (keten)zorg meegenomen in dit cijfer. Ook worden vanaf 2019 de cijfers weergegeven per 1.000 personen i.p.v. 1.000 persoonsjaren.
© Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn

Waarom is het Panel Samen Leven opgezet?Onderdeel 3: Aantal M&I-verrichtingen (Modernisering & Innovatie) door huisartsen
Wat valt op, als we het overzicht hieronder bekijken:

Kernpunten aantal M&I-verrichtingen 2019 en voorgaande jaren

  • In 2019 declareren huisartsen gemiddeld 186 M&I-verrichtingen per 1000 ingeschreven patiënten.
  • Het totaal aantal M&I-verrichtingen in 2019 stijgt hiermee licht ten opzichte van 2018 (186 versus 172).
  • Voor vrouwen worden in 2019 en de jaren ervoor meer M&I-verrichtingen gedeclareerd dan voor mannen.
  • De meest verrichte M&I-verrichting voor mannen heeft, in 2019 en door de jaren heen, betrekking op ‘Chirurgie’; voor vrouwen is dat ‘Intensieve zorg, dag’.

In de tabel ziet u de gedeclareerde M&I-verrichtingen in 2019 en eerdere jaren.


Gebruikte methode weekcijfers aandoeningen: Surveillance en PeilstationsBron en verantwoording cijfers huisartsenzorg
Alle cijfers die we bij 'Cijfers zorgverlening huisartsenzorg' presenteren, komen voort uit het analyseren van de gegevens die Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn verzamelt bij aangesloten huisartsenpraktijken.
De cijfers van het zorggebruik in 2019 zijn alleen online beschikbaar. Ze zijn gebaseerd op gegevens van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn van ongeveer 421 huisartsenpraktijken met in totaal ongeveer 1,8 miljoen ingeschreven patiënten. Het gerapporteerde aantal patiënten en praktijken kan per analyse verschillen. Bij deze cijfers zijn de aanvullende gegevens die de Peilstations verzamelen niet meegenomen.
Bij Methode vaststellen cijfers zorgverlening huisartsen vindt u informatie over onze werkwijze bij het vaststellen van de cijfers.

Nielen MMJ, Weesie YM, Davids RN, Winckers MLJJ, Korteweg L, de Leeuw-Stravers E, Urbanus TLF van Dijk L, Korevaar JC, Wagner C, Hek K. Cijfers huisartsen - Omvang zorggebruik. . Cijfers huisartsen - Omvang zorggebruik. Uit: www.nivel.nl [Laatst gewijzigd op 07-01-2021; geraadpleegd op 08-03-2021]. URL: https://www.nivel.nl/nl/nivel-zorgregistraties-eerste-lijn/omvang-zorggebruik