Cijfers diëtisten - Omvang zorggebruik

Hoeveel behandeltrajecten en behandelingen verricht de diëtist gemiddeld per jaar? Welk soort behandelingen verricht de diëtist het meest? En het minst? Dit en meer vindt u op deze pagina.

De informatie over de omvang van het zorggebruik bij de diëtist, is onderverdeeld in:

  • Onderdeel 1: Aantal behandelingen, vastgelegd in behandelvormen (prestatiecodes)
  • Onderdeel 2: Aantal behandelingen per kalenderjaar
  • Onderdeel 3: Behandelduur: aantal minuten behandeling per kalenderjaar

Wat valt op ten aanzien van de behandelomvang bij de fysiotherapeut, als we alle informatie hieronder (over alle drie de onderdelen) overzien:

Samengevat: Kernpunten omvang zorggebruik bij diëtist, 2020 en voorgaande jaren
  • In 2020 is het grootste deel (46%) van alle declaraties voor een individuele zitting reguliere diëtetiek.
  • Behandelingen voor multidisciplinaire zorg (gedeclareerd met een 6300-prestatiecode ketenzorg) betreft in 2020 8% van het totaal aantal declaraties.
  • In 2020 had iets meer dan de helft van de patiënten bij de diëtist 1 tot 2 consulten. Sinds 2015 hebben patiënten gemiddeld 3 consulten met de diëtist per kalenderjaar.
  • In 2020 zijn declaraties voor een telefonische zitting toegenomen van 5% in 2019 naar 18% in 2020. Dit is waarschijnlijk het gevolg van de coronapandemie en de daaruit volgende maatregelen. 

* De behandeltijd hangt sterk samen met het aantal consulten. Om dezelfde redenen als hierboven zal het aandeel patiënten met <60 minuten behandelduur deels patiënten betreffen met tevens behandeltijd in het jaar ervoor of het jaar erna. De totale behandeltijd per patiënt in een kalenderjaar komt dus niet direct overeen met de totale behandeltijd van een patiënt.

Wat valt op?Onderdeel 1: Aantal behandelingen, vastgelegd in behandelvormen (prestatiecodes)

Bij het declareren wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende typen behandelingen. Dit zijn de zogenoemde prestaties, vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en vastgelegd in de Vektis Prestatiecodelijst. De 6000-prestatiecodes zijn van toepassing op diëtetiek.
 

Kernpunten aantal behandelingen op basis van geregistreerde prestatiecodes, 2020
  • Het grootste deel (46%) van de declaraties in 2020 betreft die voor een individuele zitting reguliere diëtetiek.
  • Behandelingen voor multidisciplinaire zorg (gedeclareerd met een 6300-prestatiecode ketenzorg) betreft in 2020 8% van het totaal aantal declaraties.
  • In 2020 zijn declaraties voor een telefonische zitting toegenomen van 5% in 2019 naar 18% in 2020. Dit is waarschijnlijk het gevolg van de coronapandemie en de daaruit volgende maatregelen.

Tabel: Verdeling declaraties diëtetiek naar prestatiecode (% declaraties), 2020
Type of declaration by the dietitian (% declarations), 2020
  2020
screening/intake/onderzoek 13,7
Individuele zitting reguliere diëtetiek 45,9
Reguliere behandeling instelling 1,2
Telefonische zitting 18,3
Individueel dieetvoorschrift 10,6
Groepsbehandeling regulier 0,0
Individuele zitting multidisciplinaire zorg DM, COPD en VRM1 7,7
Groepsbehandeling multidisciplinaire zorg DM, COPD en VRM2 0,0
Telefonische zitting t.b.v. diëtetiek in de keten3 0,0
Individueel dieetvoorschrift t.b.v. diëtetiek in de keten4 0,4
Overige prestatiecodes diëtetiek 1,6
Totaal aantal patiënten 275.877

1 Vektis-code: 6300
2 Vektis-codes: 6302, 6303, 6304, 6305, 6306, 6307, 6308, 6309
3 Vektis-code: 6310
4 Vektis-code: 6311

Enorme hoeveelheid data voor en over de gehele eerstelijnszorgOnderdeel 2: Behandelomvang per kalenderjaar per patiënt

Een behandeling bij de diëtist kan meerdere jaren duren. De trendcijfers over de omvang van het zorggebruik worden echter gepresenteerd per kalenderjaar. Hiervoor zijn gegevens van patiënten meegenomen die in het betreffende kalenderjaar ten minste één consult hadden bij de diëtist. De gepresenteerde gegevens bevatten informatie over de zorg die patiënten in dat kalenderjaar ontvangen en niet over de totale zorg die patiënten ontvangen. Immers, een behandeling kan al in een eerder kalenderjaar gestart zijn en/of doorlopen in een volgend kalenderjaar.

Wat valt op, als we de tabellen hieronder bekijken:

Kernpunten aantal behandelingen per patiënt per kalenderjaar, 2020 en voorgaande jaren
  • In 2020 heeft iets meer dan de helft van de patiënten bij de diëtist 1 tot 2 consulten.
  • Sinds 2016 hebben patiënten gemiddeld 3,4 consulten met de diëtist per kalenderjaar.
  • Het gemiddeld aantal consulten is iets gestegen ten opzichte van 2019. Mogelijk is er een verband tussen de toename in het aandeel telefonische consulten (zie hierboven) en het totaal aantal consulten.


Er zijn diverse verklaringen voor het groot aantal patiënten met 1 tot 2 consulten:

  • Naast de beperkte vergoeding van maximaal 3 uur diëtetiek vanuit de basisverzekering kan het bij patiënten met slechts één consult gaan om patiënten die voor een jaarlijks herhaalconsult komen.
  • Het kan gaan om patiënten bij wie de behandeling het jaar ervoor is gestart en die nu een afrondend consult hebben, of om patiënten van wie de behandeling komend jaar wordt voortgezet.
  • Bij een deel van de patiënten zal het daadwerkelijk om een eenmalig consult gaan, bijvoorbeeld omwille van diagnostiek.
Tabel: Aandeel patiënten bij de diëtist naar aantal consulten, 2016-2020
Proportion of patients at the dietitian by number of consultations, 2016-2020
Aantal consulten 2016 2017 2018 2019 2020
1-2 49,3 47,7 47,6 52,0 46,4
3-4 30,3 29,8 30,2 27,4 28,2
5-6 13,1 14,2 14,1 13,3 15,1
7-8 4,8 5,3 5,4 4,8 6,4
9-10 1,6 1,9 1,8 1,6 2,5
11-16 0,9 1,0 0,9 0,8 1,3
>16 0,0 0,1 0,1 0,0 0,1
Totaal aantal patiënten 36.189 59.387 62.304 71.778 76.991

Door ervan uit te gaan dat mensen met klachten en aandoeningen op enig moment bij de huisarts komen – náást andere eerstelijnszorgverleners – kunnen we verantwoorden dat de door vele huisartsen geregistreerde zorgcijfers een adequaat beeld geven van de gezondheid in Nederland.    Actuele weekcijfers griep en andere aandoeningen – Nivel Surveillance Bulletins We signaleren en rapporteren plotselinge veranderingen in ziektepatronen, zoals bij een griepepidemie of ramp. Zodoende geven wij met onze weekcijfers van ziekten en aandoeningen een actueel beeld van het vóórkomen en de verspreiding van de heersende gezondheidsproblemen in Nederland. De resultaten van onze metingen publiceren we in onze wekelijkse Nivel Surveillance Bulletins, waarin alle wekelijkse metingen van ziekten en aandoeningen zijn opgenomen en voorzien van beeldende duiding (grafieken). Onderdeel 3: Behandelduur: aantal minuten behandeling per patiënt per kalenderjaar

Tot 2012 werd 4 uur aan diëtetiek per kalenderjaar vanuit de basisverzekering vergoed. Per 1 januari 2012 is de aanspraak op dieetadvisering uit de basisverzekering geschrapt, met uitzondering van dieetadvisering die wordt gegeven als onderdeel van gecoördineerde multidisciplinaire zorg (ketenzorg). Vanaf 2013 wordt maximaal 3 uur diëtetiek per kalenderjaar vanuit de basisverzekering vergoed. Deze kosten komen ten laste van het eigen risico van de patiënt. Voor aandoeningen die onder ketenzorg vallen wordt diëtetiek via de ketenzorg vergoed en komt het niet ten laste van het eigen risico.

Wat valt op, als we de tabel hieronder bekijken:

Kernpunten gemiddelde behandelduur per patiënt per kalenderjaar, 2020 en voorgaande jaren
  • In 2020 heeft 34% van de patiënten 1 tot 2 uur zorg van de diëtist ontvangen en nog eens 28% minder dan 1 uur.
  • De gemiddelde behandeltijd* is in 2020, net als in 2019, minder dan 2 uur per patiënt per jaar. In de behandeltijd is zowel de directe als indirecte tijd meegenomen.

* De behandeltijd hangt sterk samen met het aantal consulten. Om dezelfde redenen als hierboven zal het aandeel patiënten met <60 minuten behandelduur deels patiënten betreffen met tevens behandeltijd in het jaar ervoor of het jaar erna. De totale behandeltijd per patiënt in een kalenderjaar komt dus niet direct overeen met de totale behandeltijd van een patiënt.

 

Tabel: Aandeel patiënten bij de diëtist naar behandeltijd, 2016-2020
Proportion of patients at the dietitian by treatment time, 2016-2020
  2016 2017 2018 2019 2020
≤ 60 minuten 19,3 17,8 19,9 30,1 28,0
61 t/m 120 minuten 38,6 38,6 37,7 34,1 33,7
121 t/m 165 minuten 20,3 20,6 19,9 17,4 18,1
180 minuten 8,1 8,2 8,1 6,7 7,2
> 180 minuten 13,6 14,8 14,3 11,8 13,0
Totaal aantal patiënten 36.189 59.387 62.304 71.778 76.991

Gebruikte methode weekcijfers aandoeningen: Surveillance en PeilstationsBron en verantwoording cijfers diëtisten

De cijfers over het zorggebruik bij diëtisten in 2020 zijn gebaseerd op de gegevens verzameld over 77.094 patiënten die zorg door een diëtist hebben ontvangen. Alle cijfers komen voort uit het analyseren van de gegevens die Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn verzamelt bij aangesloten diëtisten. Bij Methode vaststellen cijfers zorgverlening diëtisten vindt u informatie over onze werkwijze bij het vaststellen van de cijfers.

Essen, M. van, Meijer, W.M., Dijk, L. van. Cijfers diëtisten - Omvang zorggebruik. Uit: www.nivel.nl [Laatst gewijzigd op 30-08-2021; geraadpleegd op 22-09-2021]. URL: https://www.nivel.nl/nl/nivel-zorgregistraties-eerste-lijn/omvang-zorggebruik-4