Belangrijke thema's

Belangrijke thema’s van onderzoek vanuit het perspectief van de Nederlandse burger, patiënt en zorggebruiker:

Participatie
Participatie gaat over meedoen in de samenleving en kan allerlei vormen van activiteit en betrokkenheid van mensen betreffen. Het kan bijvoorbeeld gaan over cliëntenparticipatie, burgerparticipatie, arbeidsparticipatie of sociale participatie. Met behulp van de NIVEL-panels onderzoeken we al deze vormen van participatie en bieden we inzicht in ontwikkelingen, knelpunten en aangrijpingspunten voor verbetering met betrekking tot de participatie van mensen met lichamelijke beperkingen, mensen met verstandelijke beperkingen, ouderen én mensen in de algemene bevolking.

Eigen regie (zelfmanagement)
In de zorg wordt steeds meer verwacht dat mensen zelf de regie nemen in de zorg voor hun
gezondheid en ziekte. De meeste mensen vinden het zelf ook belangrijk om die regie zoveel
mogelijk en zo lang mogelijk te kunnen voeren. Nieuwe technologieën en ondersteuning van
zelfmanagement moeten hen daarbij helpen. Maar niet iedereen is in staat zelf die regie te voeren. Sommige mensen ontbreekt het aan kennis, vaardigheden of motivatie. Ook sluit de ondersteuning niet altijd aan bij de behoeften en persoonlijke ideeën en omstandigheden van de patiënt of cliënt. 
Binnen de panels worden ervaringen met zelfmanagement en zelfmanagementondersteuning gevolgd en knelpunten en kwetsbare groepen in kaart gebracht. Op deze manier biedt het onderzoek aanknopingspunten voor zorgverleners en beleidsmakers om de zorg en het welzijn van burgers te vergroten.

Vertrouwen
Vertrouwen is cruciaal in de gezondheidszorg. Als patiënten geen vertrouwen hebben in zorgverleners, zorginstellingen of de gezondheidszorg, dan zullen ze minder snel medische hulp zoeken of de adviezen van een arts serieus nemen. Daarom wordt binnen de NIVEL-panels regelmatig het vertrouwen van ‘de Nederlander’ in ‘de gezondheidszorg’ in het algemeen gemeten en in beroepsgroepen zoals artsen, medisch specialisten of fysiotherapeuten in het bijzonder.
Ook wordt gekeken naar het vertrouwen in instellingen als ziekenhuizen, verpleeghuizen en zorgverzekeraars. Het meten van dit vertrouwen geeft inzicht in de reputatie van professionals, instellingen en systemen in de gezondheidszorg onder gebruikers van de zorg.
Media-aandacht, ervaringen van bekenden en het vertrouwen dat patiënten op persoonlijk niveau in hun contacten met hulpverleners hebben, zijn hierop van invloed.

Keuzevrijheid
Veel mensen vinden de vrije keuze voor een zorgaanbieder en zorgverzekeraar erg belangrijk. Ook aan het kiezen van een behandeling door gezamenlijke besluitvorming tussen arts en patiënt (shared decision making) hechten zij waarde. Dit geeft mensen meer regie over hun zorg.
Binnen de NIVEL-panels wordt onderzoek naar deze thema’s gedaan. Hierbij staan vragen centraal als: Gebruiken mensen de keuzevrijheid die ze hebben? Verschillen mensen hierin? En welke factoren spelen mee bij het maken van keuzes?

Ongelijkheid
Goede gezondheidszorg moet betaalbaar en toegankelijk zijn voor iedereen. Dat is een belangrijk doel van het zorgstelsel. Of dit doel ook gerealiseerd wordt, is een van de centrale  thema’s in het onderzoek bij de NIVEL-panels. Omdat aan de NIVEL-panels veel verschillende typen zorggebruikers deelnemen, zoals chronisch zieken en consumenten, kan onderzocht worden of (beleids-)maatregelen of wetten leiden tot (on)gelijkheid in de zorg.
Ervaart iedereen bijvoorbeeld gelijke mogelijkheden om te wisselen van zorgverzekeraar? En is de zorg voor iedereen even betaalbaar?  Een ander onderzoeksthema is de ongelijkheid in gezondheidsvaardigheden tussen mensen. 

Kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid
De kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg staan in ons land op een hoog niveau. De uitdaging is om de zorg op dit niveau te houden, knelpunten en risico’s tijdig te signaleren en de zorg waar mogelijk te verbeteren.
Binnen de NIVEL-panels wordt onderzoek gedaan naar de kwaliteit vanuit het perspectief van de zorggebruiker. Zo wordt bijvoorbeeld de kwaliteit van de zorg in het algemeen gemeten, voor specifieke aandoeningen en voor patiëntengroepen, evenals de kwaliteit van dienstverlening van zorgverzekeraars. Een centrale vraag hierbij is of kwalitatief goede gezondheidszorg voor iedereen even toegankelijk is.