LIZ is een methodiek die zorgprofessionals kunnen om zorgorganisaties inzetten om zorgorganisaties te ondersteunen bij het systematisch leren van incidenten.

Doelgroepen LIZ

Bij zorgprofessionals kunt u denken aan het brede scala waaronder bijvoorbeeld afdelingshoofden, onderzoekscommissies, huisartsen, teamleiders, managers, kwaliteitsmedewerkers en Raden van Bestuur vallen. En ook vatten we het begrip ‘zorgorganisaties’ breed op: ziekenhuizen, gehandicaptenzorginstellingen, verpleeghuizen, zorginstellingen, thuiszorgorganisaties, geestelijke gezondheidszorginstellingen, huisartspraktijken en huisartsenposten vallen hieronder

Onderdelen LIZ 

LIZ bestaat uit verschillende hulpmiddelen:

  • een Leidraad Stappenplan met aangrijpingspunten voor de implementatie van LIZ binnen uw zorgorganisatie. Deze leidraad maakt door vragen inzichtelijk welke van de vier procesonderdelen aanvullende aandacht verdient;
  • het LIZ-model bestaande uit elementen die gezamenlijk bijdragen aan het leren van incidenten. Door op een element uit onderstaand figuur te klikken, wordt u verwezen naar relevante achtergrondinformatie. Deze informatie is gebaseerd op ervaringen uit de praktijk en literatuur;

 

 

  • een LIZ-checklist, bestaande uit veertien praktische aandachtspunten. Dit stelt u in staat te bepalen hoe ver uw zorgorganisatie is met de toepassing van LIZ activiteiten.

Relatie LIZ met Veiligheidsmanagementsysteem (VSM)

Het veiligheidsmanagementsysteem (VMS) is onderdeel van het algehele managementsysteem van een zorgorganisatie om het beleid op het gebied van patiënt- / cliëntveiligheid te verwezenlijken, door systematische inventarisatie en beheersing van risico's ten einde deze zo veel mogelijk te verminderen of te elimineren.

Het VMS bestaat uit elf basiseisen, waarvan drie basiseisen een directe relatie hebben met LIZ:

 
Basiseisen Toelichting Relatie met LIZ
Melden van incidenten en retrospectieve risico-inventarisatie Melden en (terugkijkende) analyse van incidenten op decentraal niveau, zo dicht mogelijk op de werkvloer. Dit biedt inzicht in reeds aanwezige risico's en geeft het management input om de veiligheid te vergroten. 

Doel van LIZ is systematisch te leren van incidenten op decentraal niveau - zo dicht mogelijk op de werkvloer - op basis van gemelde en geanalyseerde incidenten. De nadruk bij LIZ ligt op het verbeteraspect. Verbeteracties kunnen worden opgesteld aan de hand van de (terugkijkende) incident analyseresultaten en aan de hand van (vooruitziende) risico analyseresultaten. 

Verbeteracties dienen vervolgens geïmplementeerd te worden. Om te streven naar duurzame verbeteracties zal de effectiviteit van verbeteracties geëvalueerd moeten worden. Effectieve verbeteracties worden vervolgens verspreid.

Prospectieve risico-inventarisatie Identificatie van potentiële risico's door middel van (vooruitziende) risico analyse. De resultaten hiervan leveren input voor het management om de veiligheid te vergroten.
Verbeteren veiligheid van de zorgverlening Identificeren en implementeren van verbetermaatregelen en evalueren van de effectiviteit hiervan

 

 
De overige acht basiseisen betreffen de onderwerpen: leiderschap, communicatie, medewerkers, management van derden, patiëntenparticipatie, operationele beheersmaatregelen, beheren en beheersen van veranderingen en monitoren van uitkomsten en rapportage.

Projectpartners LIZ

De LIZ-projectgroep bestaat uit:

  • Zon Mw, opdrachtgever: het LIZ-project is onderdeel van het ZonMw-programma Patiëntveiligheid
  • Nivel, projectleiding en projectcoördinatie: aandachtsgebied leren van incidenten in de gehandicaptenzorg en ziekenhuiszorg
  • EMGO, VUMC: aandachtsgebied leren van incidenten in de verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg
  • Trimbos instituut: aandachtsgebied leren van incidenten in de geestelijke gezondheidszorg
  • IQ healthcare, Radboud Universiteit Nijmegen: aandachtsgebied leren van incidenten in de eerstelijnszor


Disclaimer
De informatie op deze website wordt met de grootst mogelijke zorg samengesteld en betreft aanbevelingen en wettelijke interpretaties. Bovenstaande participerende onderzoeksorganisaties doen dit in nauwe samenwerking met experts uit diverse organisaties en beroepsgroepen. Desondanks kan het voorkomen dat er onvolkomenheden in de informatie zitten. De participerende onderzoeksorganisaties kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud van de informatie op deze website en / of voor de gevolgen van het gebruik ervan. Aan de gegevens, zoals die op deze website worden weergegeven, kunnen geen rechten worden ontleend.

Wagner, C. Tool LIZ - Methodiek voor Leren van Incidenten in de Zorg. Uit: www.nivel.nl [Laatst gewijzigd op 08-03-2021; geraadpleegd op 08-03-2021]. URL: https://www.nivel.nl/nl/tool-liz-methodiek-voor-leren-van-incidenten-de-zorg