Gezondheidsvaardigheden, niet vanzelfsprekend
Uitgelicht
16-09-2019

Gezondheidsvaardigheden, niet vanzelfsprekend

Begrijp ik wat mijn arts mij vertelt, snap ik deze bijsluiter: voor een op drie volwassen Nederlanders is het vinden, begrijpen, beoordelen en toepassen van gezondheidsinformatie problematisch. Bij hen is sprake van beperkte gezondheidsvaardigheden. Gezondheidsvaardigheden hebben mensen nodig om gezond te leven, om goed voor zichzelf te kunnen zorgen als ze ziek worden en om hun weg te vinden binnen de gezondheidszorg.

Van Nederlandse burgers en patiënten wordt steeds meer verwacht dat zij een actieve rol op zich nemen in de zorg voor hun eigen gezondheid en ziekte en die van hun naasten. Niet iedereen is daar even goed toe in staat. Sommige mensen ontbreekt het aan de juiste kennis en informatie én aan de vaardigheden om die informatie te verkrijgen, te begrijpen en toe te passen in hun eigen situatie.

Gezondheidsvaardigheden

Onderzoek van het Nivel laat zien welke groepen mensen voldoende of onvoldoende gezondheidsvaardigheden hebben, welke effecten dat heeft op het zorggebruik en wat er kan worden gedaan om de vaardigheden te vergroten of zorg aan deze patiënten te verbeteren.

Cijfers gezondheidsvaardigheden

  • 1 op de 3 volwassen Nederlanders (36%) heeft moeite om informatie over gezondheid te vinden, te begrijpen en toe te passen op de eigen situatie.
  • 1 op de 2 volwassen Nederlanders (48%) heeft moeite om zelf de regie te voeren over de eigen gezondheid en ziekte en zorg. Het ontbreekt hen aan kennis, motivatie en zelfvertrouwen.
  • 3 op de 4 zorgverleners wordt regelmatig geconfronteerd met uitdagingen in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden.
  • In de huisartsenpraktijk ligt dit percentage zelfs op ruim 4 op de 5.

GezondheidsvaardighedenGebrek aan gezondheidsvaardigheden
Belemmeringen om actief en betrokken te zijn bij de zorg die je als zorgvrager ontvangt, zijn bijvoorbeeld een gebrek aan zelfvertrouwen om vragen te stellen aan de zorgverlener, het ontbreken van motivatie om gezonder te leven en het hebben van de overtuiging dat de arts maar moet beslissen over de behandeling. Al deze competenties vallen onder de noemer ‘gezondheidsvaardigheden’.

 

Gezondheidsvaardigheden

GezondheidsvaardighedenOnderzoek van het Nivel
Werken aan betere gezondheidsvaardigheden draagt bij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen in Nederland. Het Nivel doet veel onderzoek naar gezondheidsvaardigheden:

  • onderzoek naar de groepen die (on)voldoende gezondheidsvaardigheden hebben
  • onderzoek naar de effecten van beperkte gezondheidsvaardigheden op leefstijl, zelfmanagement bij ziekte en zorggebruik
  • onderzoek naar wat er aan beperkte gezondheidsvaardigheden kan worden gedaan, zowel bij de patiënt als bij de zorgverlener

Onderzoek naar gezondheidsvaardigheden levert inzichten op die belangrijk zijn voor preventie, zorg en beleid. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om onderzoek hoe je mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden beter kunt ondersteunen bij het maken van gezonde keuzes en het regelen van de zorg voor zichzelf wanneer ze ziek zijn. Het Nivel doet dit samen met verschillende partners, zowel in Nederland als internationaal.

GezondheidsvaardighedenLinks
De betrokken Nivel-medewerkers en relevante publicaties en projecten kunt u vinden via de volgende links:

Gezondheidsvaardigheden
Meer weten?

Neem contact op met Jany Rademakers, hoofd van de Nivel-onderzoeksafdeling ‘Het perspectief van patiënten, cliënten en burgers’ en sinds 2015 ook hoogleraar Gezondheidsvaardigheden en patiëntparticipatie aan Maastricht University.