Verzekerdenpanel

Het Verzekerdenpanel is opgericht in 2006 en is een publiek-private samenwerking tussen Coöperatie VGZ (hieronder vallen onder meer de labels Univé, VGZ, IZA, IZZ, Zorgzaam, UMC, Bewuzt en ZEKUR) en het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg). Sinds 2010 is de samenwerking tussen het NIVEL en Coöperatie VGZ uitgebreid met de Open Universiteit (OU) en is de Academische Onderzoekswerkplaats Zorgverzekeraars (AOZ) opgericht. Momenteel bestaat het Verzekerdenpanel uit ruim 12.000 leden die allemaal verzekerd zijn bij één van de genoemde labels van Coöperatie VGZ en zich bereid hebben verklaard regelmatig vragen te beantwoorden die betrekking hebben op de gezondheidszorg en/of zorgverzekeringen.

Doel van het Verzekerdenpanel
Het doel van het Verzekerdenpanel is om inzicht te krijgen in de wensen van verzekerden met betrekking tot de zorg en de diensten en producten van hun zorgverzekeraar en in het keuzegedrag van verzekerden op de zorgverzekeringsmarkt.

Samenstelling van het panel en werkwijze
Momenteel bestaat het panel uit ruim 12.000 personen van 18 jaar en ouder. Het panel wordt regelmatig aangevuld en ververst. De huidige leden zijn geworven door middel van een oproep in het verzekerdenblad en door verzekerden telefonisch of per e-mail te benaderen.
Er worden in totaal 7 tot 10 onderzoeken per jaar gedaan die qua onderwerp allemaal betrekking hebben op de gezondheidszorg en/of zorgverzekeringen. De panelleden worden maximaal 3-4 keer per jaar benaderd om vragen te beantwoorden over actuele en belangrijke thema’s binnen de gezondheidszorg en de zorgverzekeringsmarkt. De vragenlijsten kunnen zowel schriftelijk als online via e-mail worden afgenomen. Ook kunnen er telefonische interviews of focusgroepgesprekken (zowel online als face-to-face) worden gehouden.

Wat wordt er met het onderzoek gedaan?
Onderzoeken binnen het Verzekerdenpanel zijn bedoeld voor het beantwoorden van algemene beleidsmatige en wetenschappelijke vragen over de zorg en het zorgstelsel. De hoofdthema’s van de peilingen zijn: keuzegedrag van verzekerden, loyaliteit aan de zorgverzekeraar, exit en voice, collectieve zorgverzekeringen en zorginkoop. Over de resultaten wordt altijd openbaar gepubliceerd. De resultaten worden daarnaast door Coöperatie VGZ voor interne rapportages. Er wordt beoogd wetenschappelijke kennis en praktijkkennis te combineren, wat leidt tot goede en implementeerbare resultaten.

Thema's
Binnen het Verzekerdenpanel wordt onderzoek gedaan naar veel verschillende onderwerpen. Deze onderwerpen hebben we ondergebracht in thema’s. Deze thema’s zijn:

Algemeen

Holst, L., Victoor, A., Potappel, A., Curfs, E.C., Jong, J.D. de. Het Verzekerdenpanel: basisrapport met informatie over het panel 2018 - update. www.nivel.nl: NIVEL, 2018.

Beleid en dienstverlening van de zorgverzekeraar

Het huidige zorgstelsel is gebaseerd op gereguleerde concurrentie. Dit heeft tot doel de kwaliteit van zorg te verbeteren en de kostenstijging in de hand te houden. Verzekerden mogen ieder jaar van zorgverzekeraar wisselen hetgeen leidt tot concurrentie tussen zorgverzekeraars. Zorgverzekeraars kunnen met elkaar concurreren op basis van prijs en inhoud van de polissen, maar ook de service en de kwaliteit van de dienstverlening van de zorgverzekeraar is hierbij erg belangrijk.
Onder het Verzekerdenpanel wordt onderzocht wat verzekerden precies verwachten van hun zorgverzekeraar, bijvoorbeeld op het gebied van klachtafhandeling, dienstverlening of extra services.

Publicaties Verzekerdenpanel over beleid en dienstverlening van de zorgverzekeraar

Potappel, A., Victoor, A., Jong, J. de.
Feitenblad Nivel ‘Keuze Verzekerd’: verzekerden gaan voornamelijk met een vraag of klacht over een financieel probleem naar hun verzekeraar. Utrecht: Nivel, 2019.

Holst, L., Victoor, A., Jong, J. de.
Informatiebronnen over de langdurige zorg & gemiste informatie. Utrecht: Nivel, 2019.

Potappel, A., Victoor, A., Curfs, E., Jong, J. de.
Feitenblad Nivel Verzekerdenpanel: minderheid is bekend met het zorgkantoor en zijn diensten. Utrecht: Nivel, 2018.

Potappel, A., Victoor, A., Curfs, E., Jong, J. de.
Feitenblad Nivel ‘Keuze Verzekerd’: verzekerden beoordelen de klantenservice per telefoon hoger dan per e-mail. Utrecht: Nivel, 2018.

Victoor, A., Potappel, A., Curfs, E., Jong, J. de.
Feitenblad Nivel 'Keuze Verzekerd': Tevredenheid oplossing klacht afhankelijk van verwachting klant Utrecht: Nivel, 2018.

Potappel, A., Victoor, A., Jong, J. de.
Patiënten zien een toekomst voor een zorgbuddy, zo blijkt uit de resultaten van een pilot. Utrecht: Nivel, 2019.

Schors, W. van der, Victoor, A., Brabers, A., Curfs, E., Jong, J. de.
Feitenblad Nivel Verzekerdenpanel: Hoe wilt u worden aangesproken? Formaliteit is het codewoord. Utrecht: Nivel, 2018.

Bes, R., Kerpershoek, E., Curfs, E., Jong, J. de
Ontevredenheid leidt tot wisselen van zorgverzekeraar. ESB: Economisch Statistische Berichten, vol. 99, 2014, nr. 4686, 330-332 p

Bes, R.E., Reitsma-van Rooijen, M., Curfs, E.C., Jong, J.D. de
Verzekerden positief over invloed van zorgverzekeraar op gezond gedrag. TSG: Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen, vol. 91, 2013, nr. 8, 467-470 p

Wendel, S., Bes, R., Jong, J. de, Curfs, E.
Verzekerden beoordelen telefonische klachtafhandeling beter dan schriftelijke klachtafhandeling. www.nivel.nl, NIVEL, 2013

Wendel, S., Jong, J.D. de, Curfs, E.C.
Consumer evaluation of complaint handling in the Dutch health insurance market. BMC Health Services Research, vol. 11, 2011, nr. 310

Preferenties / ervaringen in de zorg

In het nieuwe zorgstelsel wordt van verzekerden een actieve rol verwacht. Zo wordt verwacht dat zij zich gedragen als ‘zorgconsumenten’ die kiezen naar welke zorgaanbieder of zorgverzekeraar zij het beste kunnen gaan. Op deze manier zouden verzekerden zorgaanbieders en zorgverzekeraars dwingen om goede kwaliteit te leveren tegen een scherpe prijs. Maar willen verzekerden actief kiezen voor een specialist of een ziekenhuis? En wat vinden verzekerden van de huidige zorg?

Publicaties Verzekerdenpanel over preferenties/ervaringen in de zorg

Potappel, A., Victoor, A., Curfs, E., Jong, J. de.
Feitenblad Nivel ‘Keuze Verzekerd’: verzekerden overwegen polis met een select aantal zorgaanbieders, maar willen eerst meer informatie. Utrecht: Nivel, 2018.

Potappel, A., Victoor, A., Curfs, E., Jong, J. de.
Bereidheid om bij te betalen voor een ziekenhuis naar keuze ligt laag. Utrecht: Nivel, 2018.

Potappel, A., Victoor, A., Curfs, E., Jong, J. de.
Informatie van zorgverzekeraars over prijzen van behandelingen bij verschillende zorgaanbieders: zijn verzekerden hiervan op de hoogte en vinden zij deze informatie belangrijk? Utrecht: Nivel, 2018.

Bodegom-Vos, L. van, Jong, J.D. de, Spreeuwenberg, P., Curfs, E.C., Groenewegen, P.P.
Are patients' preferences for shifting services from medical specialists to general practitioners related to the type of medical intervention? Quality in Primary Care, vol. 21, 2013, nr. 2, 81-95 p

Zwijnenberg, N.C., Hendriks, M., Damman, O.C., Bloemendal, E., Wendel, S., Jong, J.D. de, Rademakers, J.
Understanding and using comparative healthcare information: the effect of the amount of information and consumer characteristics and skills. BMC Medical Informatics and Decision Making, vol. 12, 2012, nr. 101

Wendel, S., Bes, R.E., Wiegers, T.A., Jong, J.D. de
Ervaringen van vrouwen met de zorg in de verloskundige keten tijdens de zwangerschap en de bevalling: een verkennend onderzoek. www.nivel.nl, NIVEL, 2012, 63 p

Bes, R., Wendel, S., Jong, J. de
Het kiezen van een GGZ-instelling: wat vinden cliënten belangrijk? Maandblad Geestelijke Volksgezondheid, vol. 67, 2012, nr. 3, 136-143 p

Wendel, S., Bes, R.E., Jong, J.D. de, Schellevis, F.G., Friele, R.D.
De dikke dokter en de dikke patiënt: mag een arts ook zondigen? Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, vol. 154, 2010, nr. A2897

Hendriks, M., Jong, J. de, Groenewegen, P.
Huisartsenzorg in cijfers: patiënten ervaren geen veranderingen in het contact met hun huisarts na de financieringswijzigingen. Huisarts en Wetenschap, vol. 50, 2007, nr. 11, 525 p

Vertrouwen

In het huidige zorgstelsel hebben zorgverzekeraars een belangrijke rol. Zij moeten kritisch zorg inkopen voor hun verzekerden waarbij zij onderhandelen met zorgaanbieders over kwaliteit en prijs. Doordat zorgverzekeraars selectief zorg mogen inkopen, staan zij sterker in deze onderhandelingen en kunnen zij scherpere prijzen en betere kwaliteit aanbieden aan hun verzekerden. Het is hierbij wel belangrijk dat zorgverzekeraars hun verzekerden kunnen sturen naar de gecontracteerde zorgaanbieders. Zorgverzekeraars worden dus steeds meer een ‘tussenpersoon’ tussen de patiënt en de zorgaanbieders. Om dit te laten werken is het belangrijk dat verzekerden hun zorgverzekeraar vertrouwen.

Publicaties Verzekerdenpanel over vertrouwen

Bes, R.E., Wendel, S., Curfs, E.C., Groenewegen, P.P., Jong, J.D. de
Acceptance of selective contracting: the role of trust in the health insurer. BMC Health Services Research, vol. 13, 2013, nr. 375

Bes, R., Wendel, S., Jong, J. de
Het vertrouwensprobleem van zorgverzekeraars. ESB: Economisch Statistische Berichten, vol. 97, 2012, nr. 4647, 676-677 p

Hendriks, M., Delnoij, D., Groenewegen, P.P.
Het meten van vertrouwen in de zorgverzekeraar: psychometrische eigenschappen van een Nederlandse vragenlijst. TSG: Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen, vol. 85, 2007, nr. 5, 280-286 p

Wisselen van zorgverzekeraar

Verzekerden kunnen ieder jaar wisselen van zorgverzekeraar. Binnen het Verzekerdenpanel worden regelmatig onderzoeken gedaan die hiermee te maken hebben. Bijvoorbeeld hoeveel mensen zijn van plan om te gaan wisselen van zorgverzekeraar en waarom?

Publicaties Verzekerdenpanel over wisselen van zorgverzekeraar

Potappel, A., Victoor, A., Curfs, E., Jong, J. de.
Feitenblad Nivel ‘Keuze Verzekerd’: wat doen verzekerden met de bekendmaking van de premies van zorgverzekeringen? Utrecht: Nivel, 2018.

Bes, R., Kerpershoek, E., Curfs, E., Jong, J. de
Ontevredenheid leidt tot wisselen van zorgverzekeraar. ESB: Economisch Statistische Berichten, vol. 99, 2014, nr. 4686, 330-332 p

Kerpershoek, E., Bes, R., Curfs, E., Jong, J. de
Verzekerden bezuinigen vooral door aanpassing van hun lopende zorgverzekering, niet door te wisselen van zorgverzekeraar. www.nivel.nl, NIVEL, 2013

Bes, R., Kerpershoek, E., Curfs, E., Jong, J. de
Premieverschillen te klein voor wisseling zorgverzekeraar. ESB: Economisch Statistische Berichten, vol. 98, 2013, nr. 4672, 690-692 p

Bes, R., Brabers, A., Wendel, S., Reitsma-van Rooijen, M., Bouwhuis, S., Jong, J. de
Alleen wisselen voor de aanvullende zorgverzekering? Niet bij alle zorgverzekeraars mogelijk! www.nivel.nl, NIVEL, 2012

Hendriks, M., Jong, J.D. de, Brink-Muinen, A. van den, Groenewegen, P.P.
The intention to switch health insurer and actual switching behaviour: are there differences between groups of people? Health Expectations, vol. 13, 2010, nr. 2, 195-207 p

Jong, J. de, Loermans, M.
Percentage mensen dat wisselt van zorgverzekeraar blijft 4%. www.nivel.nl, NIVEL, 2008

Zorg in het buitenland

In de EU is sprake van een vrije interne markt. Dat betekent dat alle Europese burgers recht hebben om zorg in het buitenland te gebruiken. Maar maken zij ook gebruik van dit recht? Wie hebben hier behoefte aan en waarom?

Publicaties Verzekerdenpanel over zorg in het buitenland

Bes, R., Wendel, S., Curfs, E., Jong, J. de
Ervaringen met zorg in het buitenland positief. www.nivel.nl, NIVEL, 2013

Loermans, M., Jong, J. de
Veel mensen zijn bereid om voor zorg naar het buitenland te gaan. VGE-infobulletin, 2009, nr. 1, 16 p

Gegevensverzameling