Wensen van patiënten spelen rol bij afwijken van richtlijnen

13-02-2017
NIVEL: Wensen van patiënten spelen rol bij afwijken van richtlijnen

Wensen, voorkeuren en omstandigheden van patiënten spelen soms een rol bij de beslissing van een huisarts over het voorschrijven van antibiotica. Dit speelt vooral als de medische indicatie niet duidelijk is.

Regelmatig antibiotica ook al is daar geen indicatie voor
Voor hoesten, neus-bijholteontsteking of blaasontsteking worden regelmatig antibiotica voorgeschreven, ook als daar volgens de richtlijn geen indicatie voor is. Dit blijkt uit analyses van NIVEL Zorgregistraties. Dit onterecht voorschrijven varieert sterk tussen de drie aandoeningen en tussen huisartspraktijken.

Patiënten die om antibiotica vragen, krijgen die vaker
Een tiende tot bijna een vijfde van de patiënten die bij de huisarts zijn geweest voor hoesten, neus-bijholteontsteking of blaasontsteking heeft aan de huisarts gevraagd om antibiotica voor te schrijven. Dit blijkt uit een vragenlijst onder leden van het Consumentenpanel Gezondheidszorg. Patiënten die om antibiotica vragen, krijgen vaker antibiotica dan patiënten die dat niet doen.

Wensen van patiënten spelen soms een rol bij het afwijken van richtlijnen
Het volgen van richtlijnen wordt over het algemeen gezien als aspect voor de kwaliteit van de geleverde zorg. Dit geldt ook voor het meenemen van de verwachtingen en wensen van individuele patiënten. Deze aspecten kunnen strijdig met elkaar zijn. De geïnterviewde huisartsen geven aan dat wensen, voorkeuren en omstandigheden van patiënten soms een rol spelen bij het afwijken van richtlijnen bij het voorschrijven van antibiotica. Dit speelt vooral in situaties waarin antibiotica overwogen kunnen worden, omdat de medische indicatie niet duidelijk is. Bijvoorbeeld bij gezonde niet-zwangere vrouwen met blaasontsteking.

Methode: combinatie van gegevensbronnen
Voor dit onderzoek analyseerden we gegevens uit NIVEL Zorgregistraties eerstelijn, namen we een vragenlijst af onder leden van het Consumentenpanel Gezondheidszorg en interviewden we patiënten en huisartsen.

Samenwerkingspartner:
Zorginstituut Nederland