Verpleegkundig en verzorgend handelen bij zorginfecties: een knelpuntenanalyse.

Doel van dit onderzoek was het in kaart brengen van de knelpunten met betrekking tot het
verpleegkundig en verzorgend handelen bij de signalering, preventie en behandeling van
zorginfecties en het inventariseren van mogelijke oplossingsrichtingen.

<strong>Taken en verantwoordelijkheden </strong>
De taken en verantwoordelijkheden van verpleegkundigen en verzorgenden hebben vooral
betrekking op de uitvoering van maatregelen gericht op infectiepreventie en het voorkomen van de verspreiding van bijzonder resistente micro-organismen. De meest voorkomende taken zijn:
handdesinfectie, aseptisch werken, het signaleren van zorginfecties en het geven van voorlichting aan cliënten. De mate waarin verpleegkundigen en verzorgenden te maken hebben met zorginfecties en daaraan gerelateerde taken verschilt sterk over de verschillende zorgcontexten.

<strong>Knelpunten</strong>
Verpleegkundigen en verzorgenden ervaren meerdere knelpunten op verschillende niveaus:
 Verpleegkundige/verzorgende: gebrek aan kennis en vaardigheden, onvoldoende bewustzijn en gemakzucht
 Cliënt: infectiepreventieve maatregelen beïnvloeden relatie zorgverlener/cliënt of conflicteren met andere urgente maatregelen, cliënten hebben onvoldoende kennis van infectiepreventie
 Professionele interactie: elkaar niet aanspreken op gedrag, aanwezigheid negatieve rolmodellen
 Richtlijnen: versnippering richtlijnen, slechte toegankelijkheid van de richtlijnen,
afwezigheid richtlijnen, te weinig praktische richtlijnen
 Organisatie: ontbreken duidelijk beleid van de organisatie, geen structurele scholing,
onvoldoende faciliteiten en materialen, slechte overdracht vanuit het ziekenhuis
 Leiderschap: geen prioriteit voor infectiepreventie, leidinggevende staat steeds verder weg van de werkvloer.

<strong>Aanbevelingen</strong>
Het onderzoek resulteerde in een reeks aanbevelingen, waaronder[1]:
 Het ontwikkelen van een toegankelijke richtlijn met basale voorschriften t.a.v. infectiepreventie en het signaleren van zorginfecties, toepasbaar binnen alle zorgcontexten
 Een helder infectiepreventiebeleid vanuit de organisatie, inclusief het beschikbaar maken van voldoende middelen en materialen, en verzorgen van structurele scholing
 Het aanwenden van leiderschap, zowel informeel (rolmodellen) als formeel/hiërarchisch
(ondersteuning/monitoring)
 Infectiepreventie benoemen tot teamverantwoordelijkheid, waaronder normsetting en elkaar
aanspreken
 Het betrekken van patiënten/cliënten, onder andere via voorlichting en instructie Methode van onderzoek.

<strong>Methode van onderzoek</strong>
Het onderzoek gebruikte een combinatie van desk research (beknopte literatuurstudie),
kwantitatieve methoden (online vragenlijstonderzoek) en kwalitatieve methoden (focusgroepen). Op grote lijnen laten de resultaten van de verschillende methoden - daar waar overlap zat in de vragen - een zelfde beeld zien.


1 Alle aanbevelingen zijn terug te vinden in hoofdstuk 3