Digitale beslisondersteuning in de ouderenzorg: ervaringen, wensen en behoeften van specialisten ouderengeneeskunde.

Dit rapport richt zich op het werk van specialisten ouderengeneeskunde in de langdurige ouderenzorg. De komende jaren stijgt het aantal ouderen in Nederland sterk: in 2040 zullen er naar verwachting 2,6 miljoen mensen van 75 jaar of ouder zijn, en het aantal mensen met dementie zal verdubbelen. Deze ontwikkelingen zetten de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de ouderenzorg onder druk. Tegelijkertijd neemt de schaarste aan zorgprofessionals toe. Momenteel is er al een tekort aan specialisten ouderengeneeskunde. Dit zal in de toekomst nog verder toenemen. Om de kwaliteit van zorg te kunnen blijven garanderen en de werkdruk niet verder te laten toenemen is het essentieel dat specialisten ouderengeneeskunde optimaal worden ondersteund in hun werk.

Specialisten ouderengeneeskunde behandelen en begeleiden ouderen met complexe, chronische zorgproblemen waarbij zij samen met de patiënt en diens omgeving kijken naar zowel het ziektebeeld als de gevolgen voor dagelijks functioneren en kwaliteit van leven. Specialisten ouderengeneeskunde leggen veel gegevens vast in het elektronisch patiënt dossier (EPD), zoals informatie over symptomen, diagnostiek en behandeling. Eén van de manieren waarop data de zorg voor en behandeling van ouderen kan ondersteunen, is door middel van digitale beslisondersteuning. Het gaat hierbij om digitale systemen die specialisten ouderengeneeskunde kunnen helpen bij het maken van beslissingen tijdens het zorg- en behandelproces.

Dit onderzoek verkent hoe specialisten ouderengeneeskunde aankijken tegen het gebruik van digitale beslisondersteuning; welke meerwaarde zij daarvan verwachten, welke risico’s en randvoorwaarden zij daarbij zien, en wat hun wensen en behoeften op dit gebied zijn. Daarbij richt het onderzoek zich specifiek op het gebruik van beslisondersteuning bij het stellen van diagnoses en het kiezen van behandelingen of andere interventies. De volgende onderzoeksvragen staan daarbij centraal:

1. In hoeverre kan digitale beslisondersteuning volgens specialisten ouderengeneeskunde bijdragen aan het primair proces, met name bij het stellen van een diagnose of de keuze voor een behandeling of andere interventie? En waar zien specialisten ouderengeneeskunde (on-)
   mogelijkheden voor de toepassing van digitale beslisondersteuning?
2. Wat zijn de wensen en behoeften van specialisten ouderengeneeskunde ten aanzien van het gebruik van digitale beslisondersteuning bij het stellen van een diagnose en het kiezen voor een behandeling of andere interventie?

Uit de resultaten komt naar voren dat specialisten ouderengeneeskunde in het algemeen positief kijken naar het gebruik van digitale beslisondersteuning. Zij zien digitale beslisondersteuning als een ondersteunend middel binnen hun beroepsuitoefening, dat naar keuze gebruikt zou kunnen worden. Het vergroten van de kwaliteit en veiligheid van de zorg én de mogelijke tijdsbesparing noemen zij als belangrijkste redenen om open te staan voor het gebruik van digitale beslisondersteuning.

De toegevoegde waarde van beslisondersteuning wordt vooral gezien in het verlichten van administratieve lasten, het creëren van overzicht in complexe dossiers, het ondersteunen van de coördinerende en regisserende rol van de arts en de interdisciplinaire samenwerking. Daarbij zou kennis uit relevante richtlijnen van verschillende disciplines gebruikt kunnen worden om de beslisondersteuning te ontwikkelen.