Digitale huisartsenzorg kan kwaliteit waarborgen; optimalisatie nodig voor efficiëntie en gelijkwaardigheid

Huisartsenpraktijken zetten de afgelopen jaren steeds vaker digitale zorg in, vooral sinds de coronapandemie. Digitale zorg kan helpen om de kwaliteit van de huisartsenzorg te waarborgen, ondanks de toenemende druk op de sector. In de praktijk ervaren huisartsen echter dat digitale zorg nog vaak leidt tot meer werkdruk en ongelijkheid in toegang. Goede integratie in bestaande werkprocessen en voldoende ondersteuning van gebruikers zijn daarom essentieel voor de succesvolle adoptie van digitale zorg in de huisartsenzorg. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Jelle Keuper, uitgevoerd bij het Nivel. Hij promoveerde op 30 januari aan Tilburg University. 

Meer digitale zorg en hogere werkdruk

Huisartsen ervaren dat digitale zorg vaak leidt tot extra werkdruk, vooral in de opstartfase en wanneer toepassingen niet goed aansluiten op bestaande werkprocessen. Tijdens het begin van de COVID-19-pandemie ervaarden huisartsenpraktijken dit ook, toen de implementatie en het gebruik van digitale zorg, zoals digitale communicatie (e-consult, videoconsult, teleconsult) en (online inzage in) het patiëntportaal, sterk toenam in vrijwel alle praktijken. Na de eerste coronaperiode nam het gebruik van de meeste digitale zorgtoepassingen minder sterk toe en nam het gebruik van videoconsulten af. 

Efficiëntie en gelijkwaardigheid onder druk

Onderzoek laat zien dat digitale zorg kan helpen om de kwaliteit van de huisartsenzorg te waarborgen, ondanks de toenemende druk, maar er zijn ook risico’s. Naast dat het vaak niet leidt tot meer efficiëntie, kan het ook de ongelijkheid in de toegang tot huisartsenzorg vergroten. Zo beschikken kwetsbare patiëntgroepen, met een hoger zorggebruik, vaker niet over de benodigde digitale vaardigheden en gaven zij in de periode 2017-2019 minder vaak toestemming voor elektronische medische gegevensuitwisseling. Meer aandacht voor goede inbedding in het werk, gebruiksvriendelijke toepassingen en ondersteuning voor zowel zorgverleners als patiënten zijn daarom nodig.

Meer weten?

Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in de gehele publicatie.

Over het onderzoek

Het promotieonderzoek werd uitgevoerd bij het Nivel, in samenwerking met de Tilburg University. Het onderzoek bestond uit een systematisch literatuuronderzoek naar de impact van het gebruik van digitale zorgtoepassingen op de werkdruk in de huisartsenzorg (2010-2020), een analyse van gegevens uit de Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn over factoren die samenhangen met toestemming voor elektronische medische gegevensuitwisseling (2017-2019), vragenlijstonderzoek via de Nivel Huisartsenpraktijkenenquête en interviews met huisartsen over ervaringen met de inzet van digitale zorgtoepassingen tijdens de COVID-19 pandemie, en een analyse van landelijke monitorgegevens over de adoptie van videoconsulten. Drie deelstudies werden gefinancierd door de Nederlandse Zorgautoriteit en het Ministerie van VWS.