Kwetsbaarheid bepaalt wie last hield van heftige gebeurtenissen tijdens de coronacrisis

Niet iedereen die iets ingrijpends meemaakte tijdens de coronapandemie hield daar ook psychische klachten aan over. Wat daarbij verschil maakte, was iemands kwetsbaarheid. Mensen die eenzaam waren, weinig sociale steun hadden, financiële problemen ervoeren of meerdere ingrijpende gebeurtenissen meemaakten, liepen een grotere kans op mentale problemen zoals PTSS. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Nivel-onderzoeker Anouk van Duinkerken. Zij promoveerde op 3 september aan de Rijksuniversiteit Groningen op de gevolgen van het meemaken van heftige gebeurtenissen tijdens de coronapandemie voor de mentale gezondheid van Nederlanders.

Kleine groep, grote impact

Van Duinkerken laat zien dat 2,4% van de Nederlandse volwassenen waarschijnlijk PTSS ontwikkelde, waarvan de helft samenhing met corona. Hoewel individuele coronagebeurtenissen relatief zelden tot PTSS leidden, zorgde het grote aantal mensen dat hiermee te maken kreeg wel voor een aanzienlijke belasting van de samenleving en de zorg. Mensen met waarschijnlijke PTSS gingen twee keer zo vaak naar de huisarts voor mentale klachten.

Kwetsbaarheden versterken elkaar

Het onderzoek spreekt van een ‘vulnerability vortex’, een wisselwerking waarbij bestaande kwetsbaarheden, stressoren en psychische klachten elkaar in de loop van de tijd kunnen versterken. De bevindingen onderstrepen het belang van sociale steun en aandacht voor kwetsbare groepen bij toekomstige grootschalige gezondheidscrises.

Het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis tijdens de pandemie, zoals een ziekenhuisopname door COVID-19 of het verlies van een dierbare zonder afscheid te kunnen nemen, kon een grote impact hebben op de mentale gezondheid

Anouk van Duinkerken

Onderzoeker

Meer weten?

Bekijk alle resultaten van het promotieonderzoek van Anouk van Duinkerken in haar proefschrift: Trauma-related mental health in the context of the COVID-19 pandemic: mental health consequences of potentially traumatic events during the pandemic. 

Over het onderzoek

Het onderzoek is onderdeel van de Integrale Gezondheidsmonitor COVID-19 van het Netwerk Gezondheidsonderzoek bij Rampen (GOR). Dit netwerk bestaat uit het Nivel, het RIVM, het Nationaal Psychotrauma Centrum ARQ, de lokale GGD’en en GGD GHOR Nederland. Deze monitor is een grootschalig onderzoek naar de gezondheidseffecten van de COVID-19 pandemie. Het wordt namens het ministerie van VWS gesubsidieerd door ZonMw.