De Databank Communicatie in de Gezondheidszorg biedt een unieke basis voor onderzoek naar de communicatie tussen zorgverleners en patiënten. Met een omvangrijke collectie data en een breed netwerk van samenwerkingspartners maken we onderzoek, kennisuitwisseling en innovatie in de gezondheidszorg mogelijk.
De Databank bevat gegevens uit verschillende zorgsettings en beroepsgroepen. Er zijn ruim 18.000 video- en audio-opnames van consulten van verschillende zorgverleners. Bij de lancering van de Databank in 1975 werden de opnames van consulten opgeslagen op U-matic videobanden en later op VHS. Op deze videobanden dreigde het beeld van de opnames echter na verloop van tijd te vervagen. Daarom werden jaren later de opgenomen consulten een voor een overgezet op DVDs met het idee dat deze meer toekomstbestendig waren. Toen dat echter ook niet zo bleek te zijn is alles overgezet op externe schijven en inmiddels staan de data veilig opgeslagen in de Cloud.
De Databank Communicatie leent zich voor het beantwoorden van een breed scala aan onderzoeksvragen en beleidsvragen (zie ‘Kennis & Inspiratie’). Momenteel zijn onderwerpen als passende zorg, inclusiviteit en het inzetten van AI actuele beleidsthema’s die zich uitstekend lenen voor onderzoek met data uit de Databank communicatie (secundaire analyses). Ook kunnen ten behoeve van onderzoek gericht op dergelijke onderwerpen nieuwe data in de vorm van opnames van contacten tussen zorgverleners en patiënten verzameld worden die met behulp van de beschikbare technische infrastructuur (afgesloten videotheek, archief, stand-alone computers voor het veilig observeren van de privacygevoelige data, up-to-date observatie-units, software en hardware zoals videocamera’s) verzameld en geanalyseerd kunnen worden. Ook internationaal vergelijkend onderzoek is mogelijk met data uit de Databank. Zo hebben we eerder met Europese subsidie internationaal vergelijkende onderzoek verricht naar huisarts-patiënt communicatie in 10 Europese landen, wat enorm heeft bijgedragen aan onderling begrip en uitwisseling van kennis en expertise op het terrein van inclusieve zorg. De internationale samenwerking komt onder meer naar voren in een gezamenlijk consensus paper (Makoul et al, 2025; van Dulmen & Steinsbekk, 2026) met een concreet overzicht van de stand van zaken van en agenda voor onderzoek en onderwijs in communicatie in de gezondheidszorg.
De data die in veel van ons communicatie-projecten worden verzameld leveren input voor de Databank Communicatie, zonder de infrastructuur van de Databank zouden onze communicatie-projecten niet gerealiseerd kunnen worden. Partijen waarmee wij samenwerken op het terrein van communicatie in de gezondheidszorg zijn onder meer Pharos, School voor Samen Beslissen, patiëntenverenigingen, wetenschappelijke verenigingen, VWS, hogescholen, universiteiten en UMCs en in internationaal verband EACH (International association for communication in healthcare) een bloeiende en actieve internationale organisatie ter bevordering van de kwaliteit van zorgverlener-patiënt communicatie die in 2001 is opgericht op initiatief van het Nivel. De Databank communicatie vormde een belangrijke aanleiding voor de oprichting van EACH. (van Dulmen et al, 2006; Salmon et al, 2011; Rubinelli et al, 2019)
Gebruikmaken van de Nivel Databank Communicatie in de Gezondheidszorg?Bent u zorgverlener, onderzoeker of behoort u bij een zorgverlenende instantie en wilt u gebruikmaken van uitkomsten uit de Databank Communicatie in de Gezondheidszorg? Neem dan contact op met programmaleider prof. dr. Sandra van Dulmen.
Programmaleider Communicatie in de Gezondheidszorg; bijzonder hoogleraar 'Communicatie in de gezondheidszorg', Radboudumc
Senior onderzoeker Communicatie in de Gezondheidszorg