Gelijke behandeling niet voor iedereen vanzelfsprekend

De meeste mensen voelen zich vaak tot altijd gelijk behandeld in het dagelijks leven, maar dit geldt minder vaak voor mensen met een verstandelijke beperking. Dit blijkt uit de Participatiemonitor van het Nivel. In deze jaarlijkse monitor wordt via verschillende panels in kaart gebracht hoe mensen deelnemen aan de samenleving. In dit onderzoek is specifiek gekeken naar ervaringen met gelijke behandeling onder verschillende groepen in Nederland: de algemene bevolking, mensen met een lichamelijke beperking, mensen met een lichte of matige verstandige beperking en jongvolwassenen met een chronische aandoening.

Mensen met verstandelijke beperking ervaarde het minst vaak gelijke behandeling 

De meerderheid van de algemene bevolking (89%) en de mensen met een lichamelijke beperking (85%) ervaarde vaak tot altijd gelijk behandeld te worden. Onder mensen met een verstandelijke beperking ligt dit percentage lager (69%). Aanvullend onderzoek onder jongvolwassenen met een chronische aandoening laat zien dat gelijke behandeling niet door iedereen wordt ervaren en niet vanzelfsprekend is.

Fragment uit de infographic: percentage mensen dat zich vaak tot altijd gelijk behandeld voelt.
 

Bij een sollicitatie kreeg ik meteen te horen dat ik het werk niet kan doen vanwege mijn rolstoel, voordat het gesprek überhaupt gestart was. Ik kreeg niet meer de mogelijkheid om te laten zien dat het wel kan

Jongvolwassene met een chronische aandoening

De kerncijfers van de Nivel Participatiemonitor 2024 zijn gepubliceerd. Dit rapport laat zien hoe mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking meedoen op verschillende levensdomeinen, en welke ontwikkelingen er sinds 2022 zijn geweest. Daaruit blijkt dat de deelname aan betaald werk achterblijft ten opzichte van de algemene bevolking. Ook participeren mensen met zwaardere beperkingen minder op meerdere domeinen dan mensen met lichtere beperkingen. In de periode 2022 tot en met 2024 is er weinig veranderd op het gebied van participatie. Het blijft daarom belangrijk knelpunten te onderzoeken en beleid te verbeteren, zodat iedereen volwaardig kan meedoen in de samenleving.

Meer weten?

Lees meer over de nieuwste resultaten van de Participatiemonitor in de infographic en het rapport.

Nieuwe naam voor het Nationaal Panel Chronisch zieken en Gehandicapten (NPCG)
Sinds januari 2026 gaat het panel verder onder de naam Nivel Panel Samen Sterk. Panelleden herkennen zich beter in deze nieuwe naam, die beter aansluit bij de tijd én een positieve uitstraling heeft. Daardoor komt de naam van het panel in eerdere publicaties niet altijd overeen met de huidige naam.

Over het onderzoek

De Nivel Participatiemonitor maakt gebruik van vragenlijstgegevens van het Nivel Panel Samen Sterk (voorheen NPCG), het Nivel Panel Samen Leven en het Nivel Consumentenpanel Gezondheidszorg. Daarnaast zijn kwalitatieve antwoorden op open vragen over gelijke behandeling gebruikt afkomstig van het Nivel Panel Jong & Sterk. De Participatiemonitor wordt gefinancierd door het Ministerie van VWS en het Ministerie van SZW.