Nivel: In gesprekken tussen patiënten met kanker en hun arts krijgt het onderwerp complementaire zorg weinig aandacht
Nieuws
08-02-2023

In gesprekken tussen patiënten met kanker en hun arts krijgt het onderwerp complementaire zorg weinig aandacht

Patiënten met kanker maken veel gebruik van complementaire zorg, zoals acupunctuur, yoga of voedingssupplementen. Toch komt dit onderwerp in gesprekken tussen de patiënt en de behandelend arts niet of nauwelijks aan de orde. Uit onderzoek van het Nivel blijkt dat het onderwerp complementaire zorg meestal door de patiënt wordt ingebracht. De zorgverlener gaat er niet altijd op in en belangrijke aspecten zoals veiligheid en effectiviteit blijven vaak onbesproken. Dit terwijl het gebruiken van complementaire zorg voor de patiënt belangrijke voordelen kan hebben, maar er ook nadelige effecten kunnen zijn.

Patiënt meestal degene die complementaire zorg ter sprake brengt

Aan de hand van audio-opnames van 80 oncologische consulten tussen patiënten met kanker en hun zorgverlener, hebben we onderzocht hoe vaak en op welke manier het onderwerp complementaire zorg werd besproken. In 36 van de 80 consulten werd een vorm van complementaire zorg genoemd, meestal gerelateerd aan leefstijl (voeding, beweging). De patiënt was meestal degene die over complementaire zorg begon. De zorgverlener ging in een kwart van de gevallen (26%) dat de patiënt het onderwerp ter sprake bracht, helemaal niet in op wat de patiënt ter sprake stelde. Slechts in 12% van de gevallen stelde de zorgverlener een aanvullende vraag over het onderwerp.

Veiligheid, effectiviteit en kosten van complementaire zorg blijven vaak onbesproken

In de meeste gevallen dat complementaire zorg ter sprake kwam, bleef een uitvoerige bespreking erover uit. Af en toe was het gesprek over complementaire zorg uitgebreider en kwamen aspecten zoals veiligheid of effectiviteit aan bod; in respectievelijk 14% en 8% van de keren dat complementaire zorg aan de orde kwam. In de meeste gevallen vroeg de patiënt zijn of haar zorgverlener naar de veiligheid van een bepaalde vorm van complementaire zorg of naar wetenschappelijk bewijs voor de werking van kruiden, supplementen of voeding. In drie gesprekken werden kosten of vergoedingen van complementaire zorg besproken.

Zorgverleners zijn een belangrijke informatiebron voor patiënten met kanker als het gaat om de veiligheid en effectiviteit van complementaire zorg
Profile picture for user m.mentink@nivel.nl

Zorgverleners en patiënten overwegend positief over complementaire zorg

Naast de inhoud van het gesprek over complementaire zorg observeerden we ook de houding van patiënt en zorgverlener tijdens het gesprek. Zorgverleners lieten zich tijdens de consulten vooral in positieve of neutrale bewoordingen uit over complementaire zorg. Zo moedigden ze het gebruik van complementaire zorg aan, of lieten geen duidelijke mening blijken. De houding van patiënten tegenover complementaire zorg was eveneens overwegend positief tot neutraal.

Over het onderzoek

Het Nivel beschikt met de Nivel Databank Communicatie in de Zorg over een enorme hoeveelheid op video of audio genomen patiënt-zorgverlener-consulten. Voor het onderzoek hebben we gebruikgemaakt van eerder opgenomen consulten in de oncologie, gemaakt in verschillende Nederlandse ziekenhuizen. Deze oncologische consulten zijn aan de hand van een zelfontworpen observatieschema opnieuw geanalyseerd, nu om te bekijken of en hoe complementaire zorg werd besproken. In totaal waren 80 opnames uit de twee eerdere onderzoeken geschikt voor deze analyse.

Altijd op de hoogte blijven van Nivel-nieuws? Abonneer u op onze attendering!

U kunt zich op elk moment afmelden, via de link onder in de e-mails die u ontvangt. Meer weten? Bekijk het  Privacybeleid van het Nivel en de legal policies die het mailingsplatform Mailchimp hanteert, die u erkent door uw deelname aan onze nieuwsattendering via dit platform.
Ook interessant: bekijk de mogelijkheden om onderzoek te doen met (gegevens van) het Nivel.