Leren door terugkijken: evaluatie van ramingen

In opdracht van het Capaciteitsorgaan voerde het Nivel in 2025 een analyse uit op afgeronde ramingen van het Capaciteitsorgaan in eerdere jaren. Doel van dit onderzoek is ‘leren door terugkijken’: in hoeverre komen eerder ingeschatte parameterwaarden binnen het ramingsmodel overeen met de werkelijke waarden drie jaar later en waar hebben eventuele afwijkingen mee te maken? Het ramingsmodel is eigendom van het Nivel en het Capaciteitsorgaan. Het onderzoek heeft daarom het karakter van een zelfevaluatie. 

Ramingsmodel en onderzochte beroepen

Het ramingsmodel kent ongeveer 50 parameters die betrekking hebben op de omvang van het aanbod en de omvang van de vraag naar een beroepsgroep, zoals bijvoorbeeld instroom, uitstroom en deeltijdwerk. Om de drie jaar verricht het Capaciteitsorgaan met dit ramingsmodel een raming voor 80 beroepen in de zorg. In dit evaluatieonderzoek is gekeken naar 6 van de 50 parameters voor 7 van de 80 beroepsgroepen. Daarbij is nagegaan of bij de volgende raming de waarden overeenkomen met wat drie jaar daarvoor werd verwacht en waar eventuele afwijkingen mee te maken hebben.

Lessen voor verdere ontwikkeling van het ramingsmodel

Op basis van de verschillen heeft het Nivel een aantal verklaringen voor gevonden afwijkingen gegeven. Hieruit zijn aanbevelingen voortgekomen om van te leren bij toekomstige ramingen. Een daarvan is het terugkijken structureel in te bedden in een volgende raming.

Meer weten?

Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in de publicatie.

Over het onderzoek

Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Capaciteitsorgaan. Het betreft een retrospectieve analyse binnen het gezamenlijke ramingsmodel van beide organisaties. De studie omvat ramingen uit 2013, 2016 en 2019 voor huisartsen, SEH-artsen, chirurgen, jeugdartsen, GZ-psychologen, tandartsen en mondhygiënisten en vergelijkt modelinschattingen met gerealiseerde waarden na drie jaar.