Meerdere oplossingsrichtingen voor het tekort aan verzekeringsartsen

Het structurele tekort aan verzekeringsartsen kan op de (middel)lange termijn mogelijk worden verminderd met drie maatregelen: een stelselwijziging, een grotere inzet van sociaal-medisch verpleegkundigen en betere cliëntdossiers en richtlijnen. Dat blijkt uit onderzoek van het Nivel, waarin zowel verzekeringsartsen als mensen met ervaring met een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling meedachten over mogelijke oplossingen.

Drie oplossingsrichtingen 

Vanuit zowel het perspectief van verzekeringsartsen als van burgers met ervaring met een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling kwamen drie oplossingsrichtingen het sterkst naar voren. De eerste is een stelselwijziging, namelijk het afschaffen van de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA). Hierdoor komt bij beoordelingen het zogenaamde duurzaamheidscriterium te vervallen. Daarnaast kan een grotere inzet van sociaal-medisch verpleegkundigen meer tijd vrijspelen van de verzekeringsarts. Ook het verbeteren van cliëntdossiers én van de richtlijnen die verzekeringsartsen gebruiken, kunnen bijdragen aan het verminderen van het tekort.

Het was een uitdaging om zo’n structureel en complex vraagstuk als het tekort aan verzekeringsartsen te onderzoeken. Zeker omdat tijdens het onderzoek er steeds meer politieke discussie en media-aandacht was rond de WIA, het UWV en de houdbaarheid van het stelsel. Toch is het hoopvol dat zowel verzekeringsartsen én burgers dezelfde oplossingen zien op het niveau van het stelsel en de werkvloer. Al verschillen hun perspectieven daarop wel

Prof. dr. Ronald Batenburg

Programmaleider Arbeids- en Organisatievraagstukken in de Gezondheidszorg, bijzonder hoogleraar 'Arbeids- en organisatievraagstukken in de zorg', Radboud Universiteit

Structureel tekort aan verzekeringsartsen

In Nederland zijn ongeveer 770 verzekeringsartsen werkzaam. Veruit de meesten werken bij het UWV. Zij beoordelen de belastbaarheid van mensen die arbeidsongeschikt zijn en begeleiden hen naar herstel binnen de WIA, Wajong en Ziektewet. Het aantal WIA-aanvragen en (her)beoordelingen neemt jaarlijks toe. Ook worden de beoordelingen steeds complexer. Tegelijkertijd worden er te weinig nieuwe verzekeringsartsen opgeleid en behouden, waardoor binnen het huidige systeem er in Nederland sprake is van een structureel tekort aan verzekeringsartsen.

Oplossingen vragen om samenwerking

Het tekort aan verzekeringsartsen kent niet één oplossing, maar vraagt om een combinatie van maatregelen. Deze hangen bovendien met elkaar samen. Zo vragen zowel het inzetten van meer sociaal-medisch verpleegkundigen als actuelere richtlijnen om aanpassing in de organisatie en werkwijze van de verzekeringsartsen. Een deel van deze oplossingsrichtingen is al ingeslagen. Het verder doorzetten daarvan is een gemeenschappelijke uitdaging voor de beroepsverenigingen, opleidingen, overheid, het UWV en andere werkgevers van verzekeringsartsen.

Meer weten?

Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in het volledige rapport  en de factsheet.

Over het onderzoek

In dit onderzoek zijn vanuit twee perspectieven oplossingsrichtingen gezocht voor het tekort aan verzekeringsartsen, namelijk het perspectief van verzekeringsartsen zelf én dat van burgers die ervaring hebben met een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling. Verzekeringsartsen en verzekeringsartsen in opleiding zijn geconsulteerd met vragenlijsten en in groepsgewijze werksessies. Daarnaast werden de burgers geraadpleegd tijdens een Burgerplatform. Vervolgens is voor drie mogelijke oplossingsrichtingen onderzocht wat dit zou betekenen voor de toekomstige vraag naar verzekeringsartsen. Daarbij zijn verschillende bronnen en schattingen gebruikt. Het onderzoek is uitgevoerd met subsidie van het Instituut Gak.