Nederlanders hebben nog steeds veel vertrouwen in de gezondheidszorg

27-10-2016
NIVEL: Nederlanders hebben nog steeds veel vertrouwen in de gezondheidszorg

Nederlanders hebben nog steeds veel vertrouwen in zorgprofessionals en in ziekenhuizen, ondanks alle veranderingen in de gezondheidszorg. Sinds de metingen van vertrouwen worden gedaan, 1997, is het publieke vertrouwen in zorgprofessionals en zorginstellingen stabiel gebleven. Dit blijkt uit het proefschrift van Evelien van der Schee.

Rond 90% van de mensen heeft vertrouwen in medisch specialisten, huisartsen, verpleegkundigen en fysiotherapeuten. Het vertrouwen in ziekenhuizen ligt door de jaren heen tussen de 70 en 80%. Vertrouwen in de geestelijke gezondheidszorg ligt overigens wel laag, tussen de 30 en 40%, mogelijk doordat mensen daar veel minder ervaring mee hebben. Eigen ervaringen en ervaringen van anderen in het sociale netwerk zijn namelijk van invloed op het publieke vertrouwen.

Als mensen geen vertrouwen in de gezondheidszorg hebben, gaan ze het bezoek aan een arts uitstellen of zijn ze minder betrokken bij de behandeling. Daarmee kan het publiek vertrouwen in de gezondheidszorg gevolgen hebben voor de effectiviteit van de zorg.

Andere invloeden op publiek vertrouwen zijn informatie die via nieuwsmedia tot ons komen en het gevoel dat er garanties voor kwaliteit en toezicht zijn. Het eerste wordt geïllustreerd door een studie waaruit bleek dat het vertrouwen van mensen, die in de regio woonden van een ziekenhuis waarin een incident had plaatsgevonden waarover in de media werd gerapporteerd, was gedaald. Zij hadden relatief weinig vertrouwen in het ziekenhuis en de specialisten die er werkten. Daarnaast hadden ze ook minder vertrouwen in ziekenhuizen en specialisten in het algemeen. Het vertrouwen in de nationale populatie was er – ondanks aandacht in de landelijke media - overigens niet door veranderd. Een vervolgstudie, een jaar later, toonde aan dat het vertrouwen van de plaatselijke bevolking in het ziekenhuis en de specialisten langzaam aan het herstellen was. Herstel van vertrouwen kan veel tijd vergen.. 

De invloed op publiek vertrouwen van het gevoel dat er garanties voor kwaliteit en toezicht zijn, kwam naar voren uit onze studie naar het publiek vertrouwen in beoefenaars van alternatieve geneeswijzen. Om te beginnen hebben Nederlanders meer vertrouwen in alternatieve genezers die een artsenopleiding hebben vergeleken met alternatieve genezers die dat niet hebben. Daarnaast vinden Nederlanders ook dat ze meer vertrouwen kunnen hebben in alternatieve genezers die lid zijn van een beroepsvereniging of een kwaliteitskeurmerk hebben.

De toenemende transparantie en beschikbaarheid van informatie over prestaties van zorgverleners en zorginstellingen zou ook van invloed kunnen zijn op het publiek vertrouwen in de gezondheidszorg. Tot nu toe zien we dat echter nog niet in lange-termijntrends in het publiek vertrouwen. Voor beleidsmakers is zicht houden op hoe vertrouwen in de gezondheidszorg zich ontwikkelt van belang vanwege de rol die vertrouwen speelt in een effectieve gezondheidszorg.

Evelien van der Schee is te bereiken via evelien.vanderschee@hotmail.com