Sociaal domein essentieel voor palliatieve zorg thuis

Veel mensen willen tot het einde van hun leven thuis blijven wonen. Om dit mogelijk te maken, is samenwerking tussen zorgprofessionals, burgers, vrijwilligers en professionals uit het sociaal domein belangrijk. Een kennissynthese van het Nivel, Stichting PALZON en Agora laat zien dat Nederlands onderzoek naar deze samenwerking nog beperkt is, maar dat internationale studies potentie tonen. Het meeste onderzoek richt zich tot nu toe op zorgzame buurtgemeenschappen.

Beperkte kennisbasis en weinig inzicht in samenwerking

De kennissynthese startte met een internationale overzichtsstudie. Daaruit blijkt dat initiatieven vanuit het sociaal domein, zoals Compassionate Communities, oftewel zorgzame buurtgemeenschappen, bijdragen aan palliatieve zorg voor thuiswonende mensen. Tegelijkertijd ontbreekt inzicht in hoe de samenwerking tussen personen uit het sociaal domein en zorgprofessionals het beste kan worden vormgegeven. Ook is er nog weinig bekend uit onderzoek over hoe betrokkenen geschoold kunnen worden voor domeinoverstijgende samenwerking.

Nederlands onderzoek schaars maar veelbelovend

Afgerond Nederlands onderzoek naar de inzet vanuit het sociaal domein bij palliatieve zorg is nog zeer schaars. Wel zijn er de afgelopen jaren in veel gemeenten en buurten initiatieven gestart om hulp te bieden aan ongeneeslijk zieke mensen en hun mantelzorgers. De kennissynthese werd afgesloten met focusgroepbijeenkomsten over aandachtspunten voor lopend en toekomstig onderzoek naar dergelijke initiatieven.

De focusgroepen benadrukten dat onderzoek nodig is om meer duidelijkheid te krijgen over de rollen en verantwoordelijkheden van enerzijds personen uit het sociaal domein en anderzijds bijvoorbeeld huisartsen en wijkverpleegkundigen

Prof. dr. Anneke Francke

Programmaleider Verpleging, Verzorging en Ouderenzorg

Meer weten? 

Bekijk alle resultaten van de kennissynthese in de publicatie.

Over het onderzoek

Deze kennissynthese werd uitgevoerd in de tweede helft van 2025 en bestond uit drie onderdelen. Het eerste onderdeel was een internationale overzichtsstudie van relevant onderzoek, gevolgd door een literatuurstudie naar relevant onderzoek uit Nederland. Het derde onderdeel bestond uit twee online focusgroepbijeenkomsten, met respectievelijk onderzoekers en praktijkexperts. Het onderzoek werd gefinancierd door Agora.