Geplande zorgbezuinigingen leiden tot problemen en zorgen voor een deel van mensen met een chronische aandoening

Bijna de helft van de mensen met een chronische aandoening maakt zich zorgen over de aangekondigde bezuinigingen op zorg en ondersteuning uit het coalitieakkoord 2026-2030. Zij verwachten meer financiële druk door maatregelen zoals een hoger eigen risico en een lagere arbeidsongeschiktheidsuitkering. De meerderheid verwacht niet om hierdoor af te zien van zorg, maar wel te moeten bezuinigen op andere leefgebieden. Daarnaast voelt bijna twee derde zich onvoldoende gehoord door de politiek. Dat blijkt uit onderzoek van het Nivel, gebaseerd op gegevens uit het Nivel Panel Samen Sterk en het Nivel Panel Jong & Sterk. 

Meer zorgkosten, minder ruimte voor andere uitgaven  

Volwassenen met een chronische ziekte maken zich zorgen over de geplande bezuinigingen op zorg en ondersteuning uit het coalitieakkoord 2026-2030 ‘Aan de slag’. Zo maakt 40% zich zorgen over de voorgenomen verhoging van het eigen risico voor hun persoonlijke situatie. Een kleine minderheid verwacht belemmeringen om zorg te gebruiken: 14% bij een eigen risico van 460 euro, tegenover 7% bij 385 euro. Ook andere plannen leiden tot zorgen. Tussen de 30-40% van de volwassenen met een chronische ziekte geeft aan dat een lagere uitkering bij volledige arbeidsongeschiktheid, een verlaging van het maximumdagloon en de invoering van een eigen bijdrage (heel) veel invloed op ze zouden hebben. 38% van de chronisch zieken vrezen dat de stapeling van maatregelen leidt tot (heel) veel invloed op het gebruik van zorg en ondersteuning, waardoor zij fors moeten bezuinigen op andere leefgebieden.

Fragment uit “Geplande zorgbezuinigingen leiden tot problemen en zorgen voor deel van mensen met een chronische aandoening”: Bijna 6 op de 10 mensen met een chronische ziekte denkt negatief over de plannen voor zorg en ondersteuning 

Zorgkosten gaan een te groot deel van mijn inkomsten opslokken. Er blijft weinig extra geld over voor andere dingen zoals ontspanning of sport. Dat is ook heel belangrijk is voor de algemene gezondheid

Volwassene met een chronische ziekte

Veel chronisch zieken voelen zich onvoldoende gehoord door politiek

Twee derde van de volwassenen met een chronische ziekte vindt dat de politiek onvoldoende aandacht heeft voor mensen met een chronische aandoening. Onder jongvolwassenen met een chronische aandoening deelt een vergelijkbaar aandeel die mening. Vooral mensen die financiële problemen ervaren, zoals volwassenen die schulden maken, spaargeld moeten aanspreken of maar net kunnen rondkomen, voelen zich vaker niet gehoord door de politiek dan mensen die geld overhouden aan het einde van de maand.

Meer weten?

Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in de publicatie.

Over het onderzoek

Eind april 2026 is ontvingen panelleden van het Nivel Panel Samen Sterk (voorheen NPCG) met een chronische ziekte een vragenlijst met daarin vragen over de geplande bezuinigingen op zorg en ondersteuning. De vragenlijst is verstuurd naar 2768 panelleden met een chronische ziekte, waarvan 1825 online en 943 schriftelijk. De panelleden hebben een door een arts gestelde diagnose van hun chronische ziekte. Voor deze webrapportage is gebruik gemaakt van een tussentijdse selectie van mensen die de vragenlijst online invulden (n=541). Daarnaast zijn enkele vragen in oktober 2025 voorgelegd aan jongvolwassenen (18-30 jaar) uit het Nivel Panel Jong & Sterk. Dit zijn mensen die een zelfgerapporteerde chronische ziekte of beperking hebben. De vragen voor dit onderzoek zijn verstuurd naar 162 jongvolwassenen en door 84 ingevuld. De infrastructuur van het Nivel Panel Samen Sterk wordt gesubsidieerd door het ministerie van VWS en het ministerie van SZW.