Nauwelijks verschillen in vertrekredenen tussen eerste- en tweedelijnszorgprofessionals: contextfactoren wegen zwaarder

De redenen waarom zorgprofessionals de sector verlaten verschillen nauwelijks tussen de eerstelijnszorg en de niet-eerstelijnszorg. Ook tussen functiegroepen binnen de eerstelijnszorg zijn de verschillen beperkt. Factoren als leeftijd, contractvorm en functieniveau lijken een grotere rol te spelen bij uitstroom dan het beroep zelf. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel op basis van gegevens uit een landelijk uitstroomonderzoek (2022-2026) van Regioplus en NetProve.

Overwegend dezelfde vertrekredenen in de eerste- en niet-eerstelijnszorg

Professionals in de eerstelijnszorg en niet-eerstelijnszorg noemen grotendeels dezelfde redenen om hun werkgever te verlaten. Binnen de eerstelijnszorg geven zorgprofessionals vooral aan dat problemen met de reistijd en de werkdruk de oorzaak zijn voor hun vertrek. Reistijd en werkdruk spelen een relatief grotere rol als vertrekreden binnen de eerstelijnszorg. Andere factoren, zoals leidinggevende, werksfeer, werk-privé-balans en erkenning en waardering, spelen in beide sectoren een vergelijkbare rol.

Fragment uit Waarom vertrekken professionals uit de eerstelijnszorg?: Top 10 vertrekredenen eerstelijnszorg in vergelijking met niet-eerstelijnszorg

Beperkte verschillen vertrekredenen tussen functiegroepen

Ook tussen functiegroepen binnen de eerstelijnszorg zijn de verschillen in vertrekredenen relatief klein. Reistijd en ontwikkelmogelijkheden zijn in vrijwel alle groepen belangrijke redenen om te vertrekken, aangevuld met gedeelde factoren zoals de leidinggevende en werksfeer. Er zijn een paar specifieke verschillen: binnen het psychosociaal domein staan ontwikkelmogelijkheden op de eerste plaats, werk-privébalans speelt vooral bij paramedici een rol en specifieke redenen, zoals een nieuwe opleiding of te weinig uren komen in bepaalde groepen vaker voor. Over het geheel genomen zijn de verschillen echter klein en liggen de belangrijkste vertrekredenen grotendeels in dezelfde lijn. Andere contextfactoren, zoals leeftijd, contract of functieniveau, zijn relevantere factoren voor duurzame inzetbaarheid van eerstelijnsprofessionals.

Beroep is niet de belangrijkste context in het verklaren van vertrekredenen. Leeftijd, contractvorm of functieniveau zijn relevantere contextfactoren waarop gestuurd kan worden

Dr. Art van Schaaijk

Senior onderzoeker Arbeids- en Organisatievraagstukken in de Gezondheidszorg

Meer weten?

Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in de publicatie.

Over het onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd met data uit het landelijk uitstroomonderzoek van RegioPlus, een landelijke vereniging van 12 werkgeversorganisaties in zorg en welzijn, en onderzoeksbureau NetProve. De data zijn verzameld tussen begin februari 2022 en eind maart 2026. De focus van het onderzoek lag bij de 38.821 professionals in cliëntgebonden functies die vrijwillig waren vertrokken bij hun werkgever. Aan hen werd in een vrij tekstveld gevraagd wat de reden is van hun vertrek. Op basis van hun antwoorden heeft het Nivel verschillen in vertrekredenen geanalyseerd tussen eerstelijnszorgprofessionals en niet-eerstelijnszorgprofessionals, evenals tussen functiegroepen binnen de eerstelijnszorg.