Van diagnose tot behandeling: hoofdpijn in de huisartsenpraktijk

Het zorggebruik van mensen met hoofdpijn in de huisartsenpraktijk is over het algemeen beperkt. Huisartsen schrijven bij hoofdpijn geneesmiddelen voor die veelal in lijn zijn met de adviezen in de richtlijnen voor huisartsen, ook wel NHG-Standaard Hoofdpijn. Wel lijkt er verbetering mogelijk in het voorschrijven van hormonale anticonceptiemiddelen bij vrouwen met migraine en in het voorschrijven van opioïden. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel op basis van gegevens van huisartsenpraktijken uit Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn.

Huisartsenzorg beperkt

Acht op de tien mensen met spanningshoofdpijn en de helft van de mensen met migraine had in het eerste half jaar na de diagnose contact met de huisarts zonder dat zij medicatie kregen voorgeschreven. Kanttekening hierbij is dat paracetamol of ontstekingsremmende pijnstillers, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac, niet volledig in onze gegevens terug te zien zijn. Mensen kunnen deze namelijk ook als zelfzorgmiddel bij de drogist halen. De helft van de mensen die de huisarts bezochten voor hoofdpijn consulteerde na het eerste half jaar de huisarts hier niet meer voor. Als deze mensen zelfzorgmiddelen gebruiken, lijkt het niet wenselijk dat deze groep helemaal buiten beeld raakt. De huisarts zou dan namelijk geen zicht hebben op mogelijk overgebruik.

Medicatie komt veelal overeen met richtlijn

Zowel bij spanningshoofdpijn, migraine en clusterhoofdpijn was de vaakst voorgeschreven medicatie voor hoofdpijn ook de medicatie die de NHG-Standaard Hoofdpijn aanraadt. Wel schrijven huisartsen regelmatig opioïden bij spanningshoofdpijn en migraine voor, terwijl de NHG-Standaard Hoofdpijn dit afraadt. Een groot deel van deze opioïden lijkt echter al vóór de eerste registratie van de hoofdpijn voorgeschreven te zijn, mogelijk vanwege andere pijnklachten. Ook krijgen vrouwen met migraine regelmatig hormonen voorgeschreven. Hoewel migraine geen contra-indicatie voor de combinatiepil is, raadt de NHG-Standaard Hoofdpijn aan om voor vrouwen met migraine een andere anticonceptiemethode te overwegen. Hier is wellicht nog verbetering in voorschrijven mogelijk. 

Meer weten?

Bekijk een korte samenvatting van de resultaten in de infographic
Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in de gehele publicatie.

Over het onderzoek

Voor dit onderzoek gebruikten we gegevens over de jaren 2016 tot en met 2023 van zo’n 300 huisartsenpraktijken die deelnemen aan Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn. We onderzochten vier vormen van hoofdpijn: niet-gespecificeerde hoofdpijn, spanningshoofdpijn, migraine en clusterhoofdpijn. Dit onderzoek is uitgevoerd met subsidie van Pfizer BV. Het onderzoek is door het Nivel onafhankelijk uitgevoerd. Pfizer had geen toegang tot de data en is niet betrokken geweest bij het schrijven van deze rapportage.