Week van de Toegankelijkheid: Hoe toegankelijk is de zorg voor mensen met een chronische ziekte?

Van 5 tot en met 11 oktober 2026 is de Week van de Toegankelijkheid, dit jaar met extra aandacht voor toegankelijke zorg. Het Nivel publiceerde vorig jaar een rapport over hoe mensen met een chronische ziekte de toegankelijkheid van de zorg in Nederland ervaren. Daaruit bleek dat de meeste van hen de zorg in Nederland als toegankelijk ervaren, maar dat sommige groepen duidelijk vaker tegen problemen aanlopen. Dit heeft niet alleen invloed op hun gezondheid, maar ook op andere aspecten in hun dagelijks leven. De Week van de Toegankelijkheid wordt georganiseerd door Ieder(in), een landelijk netwerk van mensen met een beperking of chronische ziekte. 

Niet iedereen ervaart zorg even toegankelijk 

Toegankelijke zorg betekent dat iedereen de zorg kan krijgen die nodig is, zonder daarbij tegen problemen aan te lopen. De meeste mensen met een chronische ziekte ervaren de zorg als toegankelijk. Toch ervaren mensen met een lichamelijke beperking, ouderen en mensen met een lager opleidingsniveau vaker problemen, bijvoorbeeld bij het reizen naar zorgverleners, het vinden van informatie over zorg, het gebruik van digitale zorg of door lange wachttijden. Jongeren met een chronische ziekte ervaren vaker problemen rondom zorgkosten ten opzichte van ouderen. Ook mensen die de zorg momenteel als voldoende toegankelijk ervaren, geven aan dat zij zich zorgen maken over hoe dit in de toekomst wellicht verandert. Er zijn vooral zorgen over personeelstekorten, betaalbaarheid en de kwaliteit van de zorg. 

Ontoegankelijke zorg raakt dagelijks leven

Wanneer mensen met een chronische ziekte niet alle zorg krijgen die zij nodig hebben, kan dit grote gevolgen hebben. Zij ervaren dan vaker een slechte gezondheid, meer pijn en vermoeidheid en hebben minder vertrouwen in de zorg. Ook kan ontoegankelijke zorg gevolgen hebben voor andere aspecten van het dagelijks leven, zoals werk en gezin. Zo moeten sommige mensen vanwege hoge zorgkosten leuke activiteiten laten schieten. Het onderzoek laat zien hoe belangrijk het is om de ervaringen, behoeften en mogelijkheden van verschillende groepen goed in kaart te brengen. Op deze manier wordt duidelijk waar mensen tegenaan lopen en waar de toegankelijkheid van zorg verder kan worden verbeterd.

Toegankelijke zorg is voor mensen met een chronische ziekte of beperking heel belangrijk. Iedereen moet de zorg en ondersteuning kunnen krijgen wanneer die nodig is. Gelukkig gaat er al veel goed, maar er zijn nog steeds groepen voor wie de zorg minder goed toegankelijk is dan voor anderen. Het is belangrijk dat we daar aandacht voor blijven houden

Merel Willard, MSc

Junior onderzoeker Patiëntperspectief, Participatie en Zorg

Meer weten?

Lees de resultaten van het Nivel-onderzoek in de volledige publicatie of lees meer over de Week van de Toegankelijkheid georganiseerd door Ieder(In). 

Over het onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd met data van het Nivel Panel Samen Sterk (voorheen NPCG) en maakt deel uit van de monitor Zorg en Participatie van mensen met een chronische ziekte en/of een lichamelijke beperking. In 2024 vulden 1626 mensen met een door een arts vastgestelde chronische ziekte een vragenlijst in over hun ervaringen en wensen rond toegankelijke zorg.