Studies naar ongelijkheid in gezondheid negeren de rol van zorgstelsels en zorgverlening

Ongelijkheid in gezondheid is onrechtvaardig en vermijdbaar. Het vormt een belangrijk aandachtspunt in het gezondheidsbeleid in veel landen en wordt veelvuldig bestudeerd in onderzoek naar volksgezondheid. Toch negeren studies vaak de rol die zorgstelsels en de zorgverlening spelen bij het ontstaan van ongelijkheid in gezondheid op bevolkingsniveau. Daardoor wordt ook hun potentieel om ongelijkheid in gezondheid te creëren of juist te verminderen gemist. In een nieuw boek, mede geschreven door emeritus hoogleraar en Nivel-onderzoeker Peter Groenewegen, wordt de wetenschappelijke literatuur over de relaties tussen de structuur van zorgstelsels, de zorgverlening en het zorggebruik, en ongelijkheid in gezondheid van de bevolking samengebracht.

Het  open-access boek laat de wetenschappelijke én beleidsmatige meerwaarde zien van het combineren van onderzoek naar zorgsystemen, zorgverlening en -gebruik en volksgezondheid. Het kan onderzoekers bewust maken van het belang om verder te kijken dan de grenzen van hun eigen vakgebied en interdisciplinaire samenwerking te zoeken.

Rekening houden met invloed zorgstelsel

Onderzoek naar gezondheidsverschillen richt zich meestal op de sociale determinanten van gezondheid. De rol van zorgstelsels en zorgverlening wordt vaak genegeerd. Dezelfde maatschappelijke structuren die de sociale determinanten van gezondheid vormen, bepalen ook de opzet van het zorgstelsel. Ze beïnvloeden de impact van het zorgstelsel op de toegang tot en het aanbod van zorg, en op de effecten van zorggebruik voor patiënten met verschillende achtergronden. Daarom moeten pogingen om gezondheidsverschillen te verminderen door de sociale determinanten van gezondheid aan te pakken, ook rekening houden met de invloed via het zorgstelsel en de zorgvoorzieningen.

Ons boek is voortgekomen uit maandelijkse online bijeenkomsten die we tijdens de COVID-19-pandemie begonnen. We kennen elkaar al lang en spraken over van alles: persoonlijke zaken, politiek, geschiedenis en natuurlijk ons onderzoek en onze onderzoeksinteresses. Gaandeweg zagen we hoe onze belangrijkste onderzoeksinteresses elkaar aanvullen: Ilmo Keskimäki richt zich op zorgverlening en zorggebruik, Alastair Leyland op volksgezondheid en ik op zorgstelsels. Daarnaast delen we een interesse in gezondheidsverschillen, wat de basis vormde voor dit boek

Prof. dr. Peter Groenewegen

Meer weten?

Lees het hele boek [hyperlink online]