Vijftig jaar unieke inzage in de spreekkamer

Patiënten zijn tijdens een gesprek met hun zorgverlener minder mondig dan vaak wordt aangenomen. Dat blijkt uit de Nivel Databank Communicatie in de Gezondheidszorg met 18.000 opnames van gesprekken tussen zorgverlener en patiënt. De Databank bestaat dit jaar 50 jaar en biedt een unieke inkijk in wat er daadwerkelijk gebeurt in de spreekkamer.

Gezamenlijke besluitvorming belangrijk

Het is van belang dat zorgverleners actief ruimte maken voor vragen en uitleg, mede om gezamenlijke besluitvorming (‘shared decision-making’) te realiseren in hun gesprekken met patiënten. Een van de belangrijkste inzichten uit 50 jaar onderzoek is namelijk dat patiënten in de spreekkamer minder mondig zijn dan vaak wordt verondersteld. Ondanks betere informatie en meer eigen regie, stellen zij relatief weinig vragen en brengen zij zorgen of voorkeuren niet altijd uit zichzelf naar voren. 

Belang van communicatie groeit 

De Databank levert relevante wetenschappelijke inzichten op over communicatie in de gezondheidszorg. Onderzoek laat zien dat gezamenlijke besluitvorming door zorgverlener en patiënt wel wat is verbeterd maar om verdere ontwikkeling vraagt. Ook zijn verschillen in de communicatie van mannelijke en vrouwelijke zorgverleners afgenomen. Daarnaast blijkt dat de computer tijdens consulten niet alleen wordt gebruikt voor verslaglegging maar ook invloed heeft op de communicatie tussen zorgverlener en patiënt. Deze inzichten worden gebruikt voor de evaluatie van beleidsmaatregelen, de ontwikkeling van onderwijs en trainingen voor zorgverleners en verbetering van de kwaliteit van zorg. Door vergrijzing, complexere zorg, aandacht voor passende zorg en digitale toepassingen wordt goede communicatie in de spreekkamer steeds belangrijker.

Goede communicatie is geen vanzelfsprekendheid, maar wel een voorwaarde voor goede zorg. Juist door echte consulten in de spreekkamer door de tijd heen te observeren, kunnen we zien wat er goed gaat en waar nog winst te behalen is. Dat maakt deze Databank uniek

Prof. dr. Sandra van Dulmen

Programmaleider Communicatie in de Gezondheidszorg; bijzonder hoogleraar 'Communicatie in de gezondheidszorg', Radboudumc

Meer weten?

Bekijk de Nivel Databank Communicatie in de Gezondheidszorg.

Over de databank

Al 50 jaar verzamelt, bewaart en observeert de Nivel Databank Communicatie in de Gezondheidszorg zorgvuldig de opnamen van echte consulten van onder andere huisartsen, medisch specialisten, verloskundigen, verpleegkundigen en verzorgenden. Met de 18.000 video- en audio-opnames van consulten vormt de Databank een unieke bron voor wetenschappelijk onderzoek naar communicatie in de dagelijkse zorgpraktijk. De Databank wordt mogelijk gemaakt door subsidie van het ministerie van VWS.