Start
januari 2024

Sekseverschillen bij autisme: genen, hersenen en gezondheidszorg (SCANNER)

Duur:  jan 2024 - jan 2030

Achtergrond

Autisme wordt vaker bij jongens en mannen vastgesteld dan bij meisjes en vrouwen. Autisme wordt bij meisjes en vrouwen vaak pas op latere leeftijd herkend; eventuele benodigde zorg is dus niet altijd tijdig toegankelijk. Zorgverleners lijken autisme bij vrouwen pas te herkennen als zij ernstigere klachten laten zien. Er is nog weinig inzicht in hoeverre individuele (genetische, biologische of gedragsmatige) factoren een rol spelen in sekseverschillen in autisme, en hoe deze zich verhouden tot aan de gezondheidszorggerelateerde factoren tijdens signalering en diagnostiek. 

Doel

Het doel van het SCANNER-project is om inzicht te krijgen in genetische, neurofysiologische en gedragsmatige sekseverschillen in autisme, en om deze factoren te onderscheiden van aan de gezondheidszorggerelateerde factoren tijdens signalering en diagnostiek.
Het Nivel voert samen met onder andere Karakter een deelonderzoek van SCANNER uit, werkpakket 5 (WP5). Het doel van het Nivel-deelonderzoek is om sekse-gerelateerde aspecten van de (eerstelijns)zorg voor mensen met autisme in kaart te brengen. 

Werkwijze

We voeren analyses uit op patiëntendossiers van Nederlandse huisartsen die deel uitmaken van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn, op dossiers van kinderen en adolescenten uit de gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg en op bevolkingsgroepen met zelfgerapporteerd zorggebruik. Aanvullend voeren we een vragenlijstonderzoek uit onder zorgprofessionals. 

Resultaat

Het Nivel-deelonderzoek geeft inzicht in seksegerelateerde aspecten van de (eerstelijns)zorg aan mensen met autisme. Het SCANNER-project moet uiteindelijk leiden tot verbetering van het diagnostische proces en de toegankelijkheid van zorg voor mensen met autisme, door beter rekening te houden met seksegerelateerde factoren.

SCANNER-consortium

Het consortium bestaan uit hoofdaanvrager ErasmusMC en de volgende mede-aanvragers:

  • Karakter, Vrije Universiteit Amsterdam (VU Amsterdam)
  • Het Nivel
  • Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour
  • Radboudumc
  • HAS green academy;
  • The Netherlands Institute for Neuroscience (NIN)
  • Universiteit Twente (UT)
  • Amsterdam UMC
  • Samenwerkingspartners WOMEN Inc.
  • Female Autism Network of the Netherlands (FANN)
  • Nederlands Tweelingen Register (NTR)
  • Nederlands Autisme Register (NAR)
  • Generation R
  • Neurasmus
  • Landelijke Vereniging POH-GGZ
  • Alliantie Gender & Gezondheid
  • Landelijk Expertisenetwerk Autisme Jonge Kind (AJK)
  • INTER-PSY BV
  • Landelijk kenniscentrum kinder- en jeugdpsychiatrie (KJP)
  • Special Olympics Netherlands
Dit project wordt gesubsidieerd door
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)
Co-financierders: Philips Medical Systems Nederland B.V. (Philips MR); Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA); Arivis; Noldus Information Technology (Noldus); Sophia Foundation; BlinkLab
Projectpartners
SCANNER-consortium, bestaande uit Erasmus MC (hoofdaanvrager) en vele mede-aanvragers, waaronder het Nivel