Inclusief onderzoek vraagt om begrijpelijke communicatie met onderzoeksdeelnemers en onderzoeksmethoden die aansluiten bij uiteenlopende vaardigheden en behoeften. Lees hier hoe u onderzoek begrijpelijk en toegankelijk maakt voor iedereen
Onderzoek is pas echt inclusief als iedereen kan begrijpen waar het over gaat én de mogelijkheid heeft om mee te doen. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar veel onderzoeksmaterialen zijn ingewikkeld geschreven, vragen veel lees- of digitale vaardigheden of sluiten onvoldoende aan bij de leefwereld van deelnemers. Hierdoor vallen juist de mensen die we willen bereiken vaak buiten de boot.
Toegankelijk onderzoek begint met heldere en begrijpelijke communicatie. Dat geldt bijvoorbeeld voor het schrijven van uitnodigingen en informed consent-formulieren en vragenlijsten in begrijpelijke taal, zonder onnodig jargon. Recent is daarvoor de IVO (Informatiebrief voor Onderzoeksdeelnemers) die ook door het Nivel als uitgangspunt wordt genomen. Soms is vertaling in de eigen taal van de doelgroep noodzakelijk of vereist (zorg-)onderzoek de inzet van tolken. Ook vraagt het om onderzoeksmaterialen die aansluiten bij verschillende niveaus van gezondheidsvaardigheden en digitale vaardigheden. Soms is een schriftelijke vragenlijst passend, maar in andere situaties werken een gesprek, beeldmateriaal, een video of een mondelinge toelichting beter. Door verschillende manieren aan te bieden waarop mensen informatie kunnen ontvangen en deelnemen, wordt onderzoek toegankelijk voor een bredere groep.
Toegankelijkheid stopt niet bij de dataverzameling. Ook de terugkoppeling van onderzoeksresultaten verdient aandacht. Begrijpelijke samenvattingen, infographics, video's of andere visuele vormen helpen om onderzoeksuitkomsten terug te geven aan de mensen die aan het onderzoek hebben bijgedragen en aan andere geïnteresseerden.
Het Expertisecentrum Sociale Kwetsbaarheid en Inclusie in Onderzoek ondersteunt onderzoekers en organisaties bij het toegankelijk maken van hun onderzoek. We delen kennis, praktische hulpmiddelen en voorbeelden over begrijpelijke taal, toegankelijke vragenlijsten, inclusieve dataverzameling, digitale toegankelijkheid en communicatie die aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van diverse doelgroepen.
Heeft u een vraag over begrijpelijke communicatie of toegankelijke onderzoeksmaterialen? Wij denken graag met u mee.
→ Neem contact op met onze experts of stuur een mail naar inclusieinonderzoek@nivel.nl.
Hier vindt u literatuur en praktische tools over gezondheidsvaardigheden, begrijpelijke taal, toegankelijke communicatie en inclusieve dataverzameling.
Wilt u zelf onderzoek doen of samen met ons? We overleggen graag over de mogelijkheden. Ter inspiratie vindt u hier voorbeelden van projecten over begrijpelijke taal, gezondheidsvaardigheden, begrijpelijke vragenlijsten, en toegankelijke onderzoeksresultaten.
Senior onderzoeker Communicatie in de Gezondheidszorg en Patiëntparticipatie in onderzoek, beleid en praktijk; hoogleraar Gezondheidsvaardigheden & Inclusieve participatie, CAPHRI/ Universiteit Maastricht
Senior onderzoeker; emeritus hoogleraar 'Gezondheidsvaardigheden en patiëntparticipatie'