Langetermijneffecten van de coronapandemie op gebruik van de huisartsenzorg beperkt

Aan het begin van de coronapandemie daalde het aantal contacten met de huisarts direct sterk voor vrijwel alle onderzochte gezondheidsproblemen. Voor de meeste problemen waren er geen blijvende effecten en keerde het aantal huisartsencontacten weer grotendeels terug naar het niveau van vóór de pandemie. Alleen bij een paar gezondheidsproblemen en bij een aantal kwetsbare groepen zijn wél langetermijnveranderingen te zien. Dit blijkt uit onderzoek van het Nivel, dat trends in het gebruik van huisartsenzorg tijdens de coronapandemie vergeleek met trends voor en na de pandemie. 

Blijvende veranderingen in gebruik huisartsenzorg 

Voor bezoeken aan de huisarts voor nicotineafhankelijkheid, problemen met opleiding of werk en sociale problemen waren wél langetermijneffecten te zien. Bij nicotineafhankelijkheid zorgde de coronapandemie voor een trendbreuk: de (langzaam) stijgende trend boog om in een dalende. Voor problemen met opleiding of werk was vóór de pandemie al sprake van een dalende trend. De flinke terugval aan het begin van de pandemie zorgde ervoor dat mensen hiervoor blijvend minder vaak de huisarts bezochten. Ook voor sociale problemen betekende de coronapandemie een keerpunt. Door een sterke daling aan het begin van de pandemie, gevolgd door een dalende trend, kwamen mensen hiervoor veel minder vaak bij de huisarts dan vóór de pandemie.

Effecten op kwetsbare groepen 

Voor enkele onderzochte subgroepen vielen specifieke langetermijneffecten op, die laten zien dat deze groepen extra kwetsbaar zijn. Zoals word uitgelicht in de figuur werd de al stijgende trend in huisartscontacten rondom suïcide(pogingen) onder 15-24-jarigen tijdens de pandemie (2021-2022) nog sterker dan ervoor. Bij mensen van 75 jaar en ouder steeg het aantal huisartscontacten vanwege problemen met toegankelijkheid van de zorg sterk. Dit bleef ook na de pandemie veel hoger dan ervoor. Bij mensen met fysieke comorbiditeiten was er, anders dan bij mensen zonder deze aandoeningen, na de coronapandemie een stijgende trend in het aantal huisartscontacten voor nicotineafhankelijkheid, reuk- en smaakverlies en gewichtstoename. Het is daarom verstandig om deze kwetsbare groepen in de gaten te houden.

Fragment uit “Gezondheidsproblemen bij de huisarts: trends voor, tijdens en na de coronapandemie: Lang-cyclische COVID-19-monitoringsrapportage”: Verloop in de tijd van het aantal huisartscontacten rondom suïcide(pogingen) onder verschillende leeftijdsgroepen.
 

Meer weten?

Bekijk alle resultaten van het Nivel-onderzoek in de gehele publicatie.

Over het onderzoek

Vijf jaar lang (2021-2025) verzamelde het Netwerk GOR informatie over de gevolgen van de coronapandemie op de gezondheid en het ervaren geluk van mensen in Nederland. Het onderzoeksprogramma de Integrale Gezondheidsmonitor COVID-19 laat zien wat de mentale en lichamelijke gezondheid op een bepaald moment in Nederland is en hoe deze in de loop van de tijd verandert. Beleidsmakers kunnen met deze actuele kennis beter beleid ontwikkelen. Ook vinden er regelmatig gesprekken plaats met onder andere ervaringsdeskundigen, experts en zorg- en onderwijsprofessionals.

Netwerk GOR bestaat uit het RIVM, lokale GGD'en, GGD GHOR Nederland, het Nivel en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum. ZonMw is namens het ministerie van VWS opdrachtgever van het onderzoek.