Methode vaststellen cijfers ziekten per week (Nivel Surveillance)

Met de Nivel surveillance vindt de doorlopende monitoring plaats van plotselinge veranderingen in ziektepatronen.

Nivel Surveillance: twee vormen

De Nivel Surveillance bestaat uit twee soorten gegevens:

1. Syndroomsurveillance = surveillance op alle voorkomende ziekten en aandoeningen: hiervoor maken we gebruik van de gegevens in het elektronisch patiënten dossier van huisartsenpraktijken die deelnemen aan Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn. Hiermee berekenen we onze weekcijfers over voorkomende ziekten en aandoeningen.
2. Virologische respiratoire surveillance = surveillance op influenzavirus, RS-virus, SARS-CoV-2 en andere respiratoire virussen: hiervoor maken we gebruik van de uitslagen van neus- en keelmonsters die huisartsen van de Nivel Peilstations afnemen bij patiënten met een acute luchtweginfectie. Deze monsters worden in het laboratorium van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzocht. Hiermee krijgen we inzicht in welke virussen er rondgaan.

Resultaat: wekelijkse surveillancecijfers

Aan de hand van onze weekcijfers van ziekten en aandoeningen signaleren en rapporteren we over plotselinge veranderingen in ziektepatronen, bijvoorbeeld bij een griepepidemie of een uitbraak van een andere (infectie)ziekte, denk aan het RS-virus maar ook hooikoorts, waterpokken of schurft. Op de pagina Actuele cijfers ziekten per week vindt u al deze ‘surveillancecijfers’. Ze worden elke woensdagmiddag geactualiseerd.

Bronnen en werkwijze Nivel Surveillance

Voor het monitoren van heersende ziekten en aandoeningen maken we gebruik van twee bronnen:

1. Gegevens uit elektronische patiënten dossiers van huisartsenpraktijken die deelnemen aan Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn
Registratiedata op basis van ICPC-coderingen: zo werkt het

• Zo’n 400 huisartsenpraktijken uit heel Nederland stellen hun gegevens beschikbaar over gezondheidsproblemen die zij registreren in de dossiers van hun patiënten.
• Huisartsen maken voor de registratie van gezondheidsproblemen in het medisch dossier gebruik van de verschillende diagnosecodes van de International Classification of Primary Care (ICPC).
• Er worden cijfers berekend voor specifieke diagnosecodes en voor een aantal combinaties van codes.
• De cijfers worden berekend als ‘het aantal personen dat de huisarts in die week heeft geraadpleegd voor het betreffende gezondheidsprobleem, gedeeld door het totaal aantal ingeschreven personen in de praktijk’ (zorgprevalentiecijfers).
• In de wekelijkse Nivel Surveillance Bulletins is een selectie van de cijfers opgenomen, veelal met uitsplitsingen naar leeftijdsgroepen. Regionale cijfers staan in een aparte bijlage bij dit bulletin. Overige cijfers zijn op aanvraag beschikbaar.

2. Virologische testuitslagen van monsters afgenomen door huisartsen van de Nivel Peilstations
Afgenomen bij patiënten met klachten behorende bij een influenza-achtig ziektebeeld (IAZ) of een andere acute respiratoire infectie (ARI): zo werkt het

• Ruim 100 huisartsenpraktijken, de Nivel Peilstations, nemen wekelijks keel- en neuswatjes (een ‘monster’) af bij een aantal patiënten met een acute luchtweginfectie.
• Ze nemen monsters af bij patiënten met ofwel griepachtige klachten (IAZ) ofwel klachten die duiden op een andere acute respiratoire infectie (ARI). Het RIVM onderzoekt deze IAZ- én ARI-monsters op meer dan alleen een influenzavirus, namelijk ook op andere luchtwegvirussen.
• De monsters worden getest op aanwezigheid van influenzavirus, RS-virus, rhinovirus, enterovirus, SARS-CoV-2, andere humane seizoens-coronavirussen (hCoV-229E, -OC43, -HKU1 en -NL63), para-influenzavirus (type 1, 2, 3, en 4) en humaan metapneumovirus (hMPV).
• Wekelijks worden de virologische testuitslagen bijgesteld met eventueel nagekomen gegevens.

 

 

Werkwijze syndroomsurveillance - Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn

De weekcijfers over ziekten en aandoeningen in het Surveillance Bulletin van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn worden berekend als: 'het aantal personen dat de huisarts in die week heeft geraadpleegd voor bepaalde symptomen of aandoeningen, gedeeld door het totaal aantal ingeschreven patiënten in de praktijk' (zorgprevalentiecijfers).

Berekening cijfers baby's: ‘kinderen in de leeftijd van 6 tot 12 maanden’
Aangezien baby’s niet direct bij de geboorte worden ingeschreven bij een huisartsenpraktijk, zijn de cijfers voor 0-jarigen in principe gebaseerd op kinderen in de leeftijd van 6 tot 12 maanden.

Nieuw-ingeschreven patiënten: leeftijdsgroep ‘onbekend’
Van nieuw-ingeschreven patiënten, onder wie ook baby’s, zijn niet altijd direct leeftijd en geslacht bekend bij het Nivel. Bij uitsplitsing naar leeftijd komen deze nieuwe patiënten in de leeftijdsgroep ‘onbekend’.

Meer weten over de Nivel Peilstations

Alles over de Nivel Peilstations, hun rol in de (griep)surveillance, deelnemer worden en meer, vindt u bij Nivel Peilstations - voor gegevens over luchtwegvirussen.