Zwangeren en pas bevallen vrouwen minder vaak en met andere zorgvraag naar de huisarts aan het begin van de coronapandemie
Nieuws
23-06-2021

Zwangeren en pas bevallen vrouwen minder vaak en met andere zorgvraag naar de huisarts aan het begin van de coronapandemie (COVID-GP factsheet 2)

Zwangeren en pas bevallen vrouwen bezoeken de huisarts of huisartsenpost  voor de behandeling van complicaties tijdens de zwangerschap of om deze te voorkomen. Het lijkt erop dat de coronapandemie invloed heeft gehad op hun zorggebruik bij zowel de huisarts als bij de huisartsenpost. We zien namelijk niet alleen een algehele vermindering van het zorggebruik, maar ook een verandering in het soort consult dat zij hebben met de huisarts en het type zorgvraag. Zo is er een toename in het aantal contacten voor psychische- en spijsverteringsklachten bij de huisartsenpraktijk. Dit blijkt uit onderzoek van het UMC Groningen, Nivel, Radboudumc en Maastricht UMC+.

Voor het peilen van het zorggebruik in de huisartsenzorg voor zwangeren en pas bevallen vrouwen aan ‘het begin van de coronapandemie’ is de periode van 1 februari tot en met 30 september 2020  vergeleken met dezelfde periode in 2019. Voor de zorg in de huisartsenpraktijk is de regio Noord-Nederland object van onderzoek geweest; voor de huisartsenposten is over heel Nederland gekeken. Dit onderzoek maakt deel uit van het door ZonMw gesubsidieerde tweejarig project ‘Veranderingen in organisatie en zorggebruik in de huisartsenzorg: lessen van de coronapandemie (COVID-GP project)’.

Ook veranderingen in het soort zorggebruik bij huisarts en bij huisartsenpost

Naast de algehele vermindering in het zorggebruik van zwangeren en pas bevallen vrouwen via de eigen huisarts en via de huisartsenpost, waren er tijdens de coronapandemie in 2020 ook verschillen te zien in hun zorgvragen en in de manier waarop hen zorg werd geboden. Zo kreeg de groep zwangeren en pas bevallen vrouwen vaker een telefonische consult en minder vaak een fysiek consult, zowel in de huisartsenpraktijk als op de huisartsenpost. Daarnaast kwamen er meer zwangeren en pas bevallen vrouwen met psychische klachten en problemen met de spijsvertering in de huisartsenpraktijk dan in dezelfde periode in 2019. Bij de huisartsenposten daalde het aantal contacten van deze groep vrouwen voor bijkomende klachten van zwangerschap, zoals urinewegproblemen en braken. Het is nog onduidelijk wat de gevolgen zijn van de veranderingen in zorggebruik via de huisarts voor zwangeren en pas bevallen vrouwen.

Binnen het project blijven we deze patiëntengroep volgen om te kunnen leren over de organisatie van zorg en zorgbehoefte voor na de coronapandemie.

Over het onderzoek

Voor het onderzoek naar het zorggebruik in de huisartsenzorg is gebruikgemaakt van twee bronnen: de data van zorg in huisartsenpraktijken zijn afkomstig van het Academisch Huisarts Ontwikkel Netwerk en die van de huisartsenposten van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn. In samenwerking met het UMC Groningen, Radboudumc en Maastricht UMC+ publiceren wij hiertoe elk kwartaal een rapportage over zorggebruik in de huisartsenzorg.
Publicatiereeks over de veranderingen in organisatie en zorggebruik in de huisartsenzorg: lessen van de coronapandemie (COVID-GP project):

  1. In de eerste factsheet van deze serie besteden we aandacht aan de huisartsenzorg buiten kantooruren via de huisartsenpost voor de algemene bevolking en voor ouderen.
  2. In deze tweede factsheet is er aandacht voor zwangeren en pas bevallen vrouwen.
  3. In de volgende factsheets zullen we aandacht besteden aan jonge kinderen, mensen met psychische problematiek en mensen met chronische aandoeningen.