Dossier Patiëntveiligheid

Ziekenhuizen willen de beste zorg bieden aan hun patiënten. Maar behandelingen brengen altijd risico’s met zich mee. En soms gaat er (onbedoeld) iets fout, waardoor er ‘zorggerelateerde schade’ ontstaat. Ziekenhuizen streven er naar om risico’s en zorggerelateerde schade zo veel mogelijk te voorkomen. Maar er zijn vele factoren die bepalen hoe veilig een behandeling is. Dit dossier bevat alle informatie het Nivel-onderzoek naar patiëntveildigheid sinds 2004, en de resultaten hiervan.

Werken aan patiëntveiligheid: een cyclisch proces
Patiëntveiligheid is een basisvoorwaarde voor goede kwaliteit van zorg. Daarom werken ziekenhuizen elke dag aan de verbetering van patiëntveiligheid. Ze gaan als volgt te werk:

  1. Er wordt gekeken naar situaties waarin zorggerelateerde schade optreedt.
  2. Er wordt onderzoeken gedaan naar de oorzaken.
  3. Er worden verbetermogelijkheden geïmplementeerd.
  4. Het effect van de doorgevoerde verbeteringen wordt gemeten.

Aangezien de zorg is continu in ontwikkeling is, doorlopen ziekenhuizen de cyclus regelmatig opnieuw. Er is technisch meer mogelijk in de gezondheidszorg en steeds meer ziekten en aandoeningen kunnen behandeld worden. Maar dit heeft ook een keerzijde: met het complexer worden van de zorg lijken ook de risico’s die horen bij diagnostische en behandelmogelijkheden toe te nemen. Patiëntveiligheid is daardoor continu een belangrijk thema in de zorg.
 

[definitie]
Patiëntveiligheid is de situatie waaarin patiënten zo min mogelijk risico lopen op onbedoelde lichamelijke of psychische schade tijdens de behandeling in een zorginstelling. Risico kan ontstaan wanneer hulpverleners niet volgens professionele standaarden handelen of door tekortkomingen van het zorgsysteem.

 

Nivel-onderzoek naar patëntveiligheid
Er zijn vele factoren die bepalen hoe veilig een behandeling is. In het onderzoek hiernaar hebben we daarom verschillende onderwerpen gedefinieerd:

 

Monitor Zorggerelateerde Schade: cijfers 2015-2016
Op 28 november 2017 is de Monitor Zorggerelateerde Schade 2015-2016 van het Nivel en EMGO+ instituut uitgekomen. Hieruit blijkt dat de afgelopen jaren de potentieel vermijdbare sterfte in ziekenhuizen niet verder is gedaald. Tussen half 2015 en half 2016 overleden circa 1.035 patiënten door zorggerelateerde schade die waarschijnlijk voorkomen had kunnen worden. Ga naar de publicatie Monitor Zorggerelateerde schade 2015/2016 voor meer informatie.

 

Patiëntveildigheid door de jaren heen
De onderzoeksgroep Patiëntveiligheid van het Nivel en de APH (voorheen EMGO+) doen sinds 2004 gezamenlijk onderzoek naar de veiligheid van ziekenhuizen en aanverwante sectoren in de zorg. De grootste ontwikkeling heeft plaatsgevonden binnen de ziekenhuiszorg.

In de brochure ‘Patiëntveiligheid in ziekenhuizen. 12,5 jaar onderzoek, successen en nieuwe uitdagingen’ leest u meer over het onderzoek naar Patiëntveiligheid door het Nivel en de APH door de jaren heen.

 

Samenwerkingspartners
De onderzoeksgroep Patiëntveiligheid van het Nivel en de APH (Amsterdam Amsterdam Public Health research institute, voorheen EMGO+) doet sinds 2004 onderzoek naar de veiligheid van ziekenhuizen en aanverwante sectoren in de zorg. De grootste ontwikkeling heeft plaatsgevonden binnen de ziekenhuiszorg. De onderzoeksgroep richt zich op:

  • het meten van patiëntveiligheid
  • het evalueren van verbeterinitiatieven
  • de invloed van organisatiekenmerken op de zorg
  • de rol van de patiënt binnen veiligheid en zorg.
  •  

Meer weten?
Neem contact op via patientveiligheid@vumc.nl.
Of neemt stuur een e-mail naar prof. dr. Cordula Wagner, hoofd onderzoeksgroep, directeur NIVEL, hoogleraar patiëntveiligheid VUmc/APH: c.wagner@nivel.nl.