Zorg verleend door de fysiotherapeut - aard en omvang

Uit de registraties van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn

We geven inzicht in de zorg die de fysiotherapeut biedt. Hiervoor maken we gebruik van de registraties van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn.

Fysiotherapie is een paramedische discipline gericht op het herstel en het ontwikkelen van het optimale bewegen, bij behoud en bij achteruitgang. Fysiotherapeut is een beschermd beroep. Dit betekent dat een fysiotherapeut de vierjarige HBO-studie heeft afgerond en tevens een BIG-registratie moet bezitten.

FysiotherapeutRol fysiotherapeut in de eerstelijnszorg

Een fysiotherapeut gaat - kortgezegd - als volgt te werk in het behandeltraject van een patiënt: via een proces van klinisch redeneren komt de fysiotherapeut tot een specifiek fysiotherapeutische diagnose, op basis waarvan hij of zij de therapeutische en/of preventieve interventies uitvoert. Meer informatie vindt u in het Beroepsprofiel Fysiotherapeut, vastgelegd door het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF).

Wat valt op:

Kernpunten fysiotherapeutische zorg, 2021 en voorgaande jaren

Deze kernpunten ziet u terug in de gehele rapportage Zorg door de fysiotherapeut. Jaarcijfers 2020 en trendcijfers 2017-2020. In dit rapport worden alle kerncijfers getoond, mede aan de hand van duidelijke grafieken en tabellen, en voorzien van een korte duiding.

Patiëntkenmerken
(van patiënten met minstens één geregistreerd consult in 2021)

  • Van de patiënten bij de fysiotherapeut is 59 procent vrouw.
  • De gemiddelde leeftijd van patiënten is ruim 48 jaar.
  • Het gemiddelde aantal patiënten per praktijk lijkt weer hersteld in 2021 na een forse daling in 2020.

Trendwatching: bekijk het overzicht van patiëntkenmerken over meerderde jaren

Prestatiecodes
(gebruikt in kalenderjaar 2021)

  • 68 procent van de behandelingen betreft een zitting reguliere fysiotherapie
  • Er is een sterke stijging in 2021 van het gemiddelde aantal prestatiecodes per praktijk.

Omvang zorggebruik
(van in 2021 afgesloten behandelepisodes)

Aantal behandelingen per afgesloten behandelepisode

  • Gemiddeld hebben patiënten ruim 11 behandelingen per episode.
  • Patiënten met een chronische aandoening hebben gemiddeld bijna 5 keer zoveel behandelingen (38 versus 8) als patiënten zonder chronische aandoening.

Behandelduur in weken per episode (naar leeftijd, geslacht, wel/geen chronische aandoening)

  • Gemiddeld duurt een behandelepisode ruim 16 weken.
  • Patiënten met een chronische aandoening hebben gemiddeld een bijna 3 keer zo lange behandelduur als patiënten zonder chronische aandoening (40 versus 14 weken).

Aanmelding

Wijze van toegang

  • Het aantal nieuwe behandelepisodes waarbij mensen op eigen initiatief naar de fysiotherapeut gaan (DTF) is met bijna 71 procent gelijk gebleven aan het percentage in 2020.
  • Kinderen en ouderen komen het vaakst via verwijzing bij de fysiotherapeut.

Soort verwijzer

  • In 2021 kwam ruim 28% van de patiënten met verwijzing via een medisch specialist bij de fysiotherapeut.
  • 61% komt via een verwijzing van de huisarts.

Screening door de fysiotherapeut

  • Het aandeel screenings dat als ‘niet pluis’ werd bestempeld was in 2021 slechts 0,9 procent.

Gezondheidsproblemen
(van behandelepisodes die in 2021 zijn gestart)

Meest voorkomende gezondheidsproblemen

  • Het grootste deel van de top 10 aandoeningen van de nieuwe behandelepisodes betreft, net als in voorgaande jaren, spier-, pees- en fascie-aandoeningen aan de wervelkolom, schouder, knie en bekkenregio.
  • Nieuwkomer in de top 10 betreft de fysiotherapeutische herstelzorg na COVID-19.

Duur van het gezondheidsprobleem voorafgaand aan behandeling

  • In 2021 was voor bijna een derde van de patiënten de tijd tussen het begin van de klacht en het eerste bezoek aan de fysiotherapeut, langer dan drie maanden.
  • Ongeveer een kwart van de patiënten ziet de fysiotherapeut binnen twee weken na het ontstaan van de klacht.

Recidiviteit van het gezondheidsprobleem

  • In 2021 betrof 16,4 procent van de nieuwe behandelepisodes een klacht met een recidiverend karakter.

Prognose voor herstel

  • In 2021 verwacht de fysiotherapeut dat bij ruim 66% van de behandelepisodes dat patiënten volledig van de klacht zullen herstellen.

Meetinstrumenten
(van in 2021 afgesloten behandelepisodes)

  • Bij ruim 95% van de afgeronde behandelepisodes is het gebruik van ten minste één meetinstrument tijdens de behandeling geregistreerd.
  • Het gebruik van klinimetrie lijkt daarmee een onderdeel te worden van het klinisch redeneerproces van therapeuten. Daarnaast is er een toenemende vraag van beroepsverenigingen en zorgverzekeraars om behandelresultaten te meten en te registreren.
  • De ‘Patiënt Specifieke Klachten Lijst’ was met 30,4% van de afgesloten behandelepisodes het meest geregistreerde meetinstrument in 2021, net als in eerdere jaren.
  • Net als in eerdere jaren staat de Numeric Pain Rating Scale op een tweede plek, deze was in 2021 in bijna 27% van de afgesloten behandelepisodes geregistreerd.

Evaluatie behandeling
(van in 2021 afgesloten behandelepisodes)

Redenen beëindigen behandeling

  • Bij het overgrote deel van de patiënten (81%) wordt de behandeling beëindigd omdat de patiënt is uitbehandeld. Dit is vergelijkbaar met voorgaande jaren.
  • In 11% van de afgesloten behandelepisodes beëindigde de patiënt de behandeling op eigen initiatief.
  • Uitgesplitst naar geslacht blijkt dat vrouwen iets vaker stoppen op eigen initiatief dan mannen en zijn mannen iets vaker uitbehandeld dan vrouwen.
  • Uitgesplitst naar leeftijd blijkt dat bij kinderen (85,8%)en jongeren (86,2%) de behandeling vaker wordt afgesloten omdat de patiënt is uitbehandeld dan bij patiënten van 60 jaar en ouder (79,5%).

Behandelresultaat; mate waarin behandeldoelen zijn behaald

  • In 2021 werd in 89 procent van de afgesloten behandelepisodes waarin het behandelresultaat geregistreerd was, het behandeldoel bereikt.

Gebruikte methode weekcijfers aandoeningen: Surveillance en PeilstationsVerantwoording cijfers fysiotherapeuten

Alle cijfers die we in dit onderdeel ‘Cijfers fysiotherapeuten’ presenteren, komen voort uit het analyseren van de gegevens die Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn verzamelt bij aangesloten fysiotherapiepraktijken. De gegevens die zij opnemen in hun elektronische patiëntendossiers vormen de basis. In deze dossiers staan gegevens over gezondheidsproblemen, contacten, behandelingen en uitslagen van diagnostische tests.

  • Verantwoording werkwijze vaststellen cijfers: bij Methode vaststellen cijfers zorgverlening fysiotherapeuten vindt u informatie over onze werkwijze bij het vaststellen van de cijfers.
  • Cijfers 2021: de cijfers over het zorggebruik in 2021 zijn gebaseerd op de dossiers van 750.209 patiënten die zijn behandeld in 420 fysiotherapiepraktijken die deelnemen aan Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn.
  • Let op: cijfers van voor 2019 met die van vanaf 2019 niet goed vergelijkbaar vanwege verschil in berekenmethode.

Eerdere rapporten 'Zorg door de fysiotherapeut' - jaarcijfers en achtergrondinformatie

Meer wetenOnderzoek (laten) doen met gegevens van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn

De gegevens van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn vormen een rijke bron van informatie. Wilt u zelf gegevens van onze registraties gebruiken voor onderzoek?

Meijer, W. Zorg verleend door de fysiotherapeut - aard en omvang. Uit: www.nivel.nl [Laatst gewijzigd op 07-06-2023; geraadpleegd op 09-06-2023]. URL: https://www.nivel.nl/nl/nivel-zorgregistraties-eerste-lijn/cijfers-over-zorgverlening/cijfers-zorgverlening-fysiotherapeuten