Dossier Transparantiemonitor

De Transparantiemonitor van het Nivel is een langlopend project (2018-2022) dat zich richt op de vraag hoe transparantie in de zorg zich ontwikkelt en wat dat oplevert. De verschillende onderzoeken die hiertoe sinds 2018 zijn gedaan, worden door het Nivel gepubliceerd en – voorzien van een nieuwsbericht – op de Nivel-website geplaatst. In dit dossier vindt u alle informatie bij elkaar.

 

Nivel-transparantiemonitor

Met de Transparantiemonitor onderzoekt het Nivel hoe de patiënt zijn of haar weg vindt naar de best passende zorg. Hiertoe brengen we de ontwikkelingen omtrent transparantie in de zorg in kaart. De Transparantiemonitor loopt van 2018 tot en met 2022. 

Nivel-Definitie-transparantie-in-de-zorg

consensus-vinkjeMeer dan alleen kwaliteit van zorgaanbieder

Waar het bij transparantie in de zorg aanvankelijk ging over de beschikbaarheid van informatie over de kwaliteit van zorgaanbieders, gaat het tegenwoordig ook om informatie over de effecten van verschillende behandelingen. Daarnaast is de bruikbaarheid van informatie steeds belangrijker geworden, bijvoorbeeld bij gezamenlijke besluitvorming tussen arts en patiënt.

Dolf de Boer

Een paar jaar geleden ging het bij transparantie in de zorg vooral over het benchmarken van zorgaanbieders. Nog steeds is dat de belangrijkste associatie van veel mensen, maar inmiddels is transparantie in de zorg veel meer dan dat.Dr. Dolf de Boerprogrammaleider Zorg vanuit Patiëntenperspectief

Doel Onderzoek van de Transparantiemonitor

De Transparantiemonitor brengt in beeld hoe patiënten al dan niet de weg vinden naar de best passende zorg. Het project bestaat uit verschillende onderdelen.
Allereerst brengen we in kaart welke initiatieven er zijn die raakvlakken hebben met transparantie in de zorg en/of de best passende zorg voor patiënten, bijvoorbeeld kwaliteitsregistraties, keuzehulpen of PROMs (Patient Reported Outcome Measures).
Daarnaast doen we jaarlijkse peilingen om het burger- en artsenperspectief in kaart te brengen. We geven inzicht in de ontwikkelingen op het gebied van transparantie in de zorg en signaleren we eventuele knelpunten of verbeterpunten.
Ten slotte creëren we helderheid over wat transparantie in de zorg oplevert, voor zowel de patiënt als de zorgprofessional

Shared decision makingDoel: samen tot de best passende zorg komen

Transparantie in de zorg is voor patiënten een belangrijke voorwaarde om zelf de regie te kunnen voeren over de eigen gezondheid. Transparantie draagt bovendien bij aan kwaliteitsverbetering de zorg. Transparantie moet daarmee bijdragen aan de best passende zorg voor patiënten. Maar hoe werkt dat? En wat levert dat op?

Bij het proces van 'samen tot de best passende zorg komen' zijn niet alleen de keuzes die de patiënt maakt belangrijk, maar een de wijze hoe hij of zij tot deze keuze komt: welke informatie gebruikt de patiënt om zijn keuze te maken en hoe komt die informatie tot stand? In de volgende figuur is weergegeven hoe hoe het proces van 'samen beslissen' zou kunnen verlopen.

Model 'Komen tot de best passende zorg'
(uit de folder Transparantiemonitor 2018-2022 voor zorgprofessionals)

Model "Komen tot passende zorg"

Toelichting bij de figuur
Een patiënt die een zorgtraject doorloopt, maakt – bewust of onbewust – keuzes die tot vervolgstappen leiden:

  1. De patiënt maakt een keuze voor een zorgaanbieder, en
  2. De patiënt maakt een keuze voor een behandeling.
  3. De patiënt krijgt bij het maken van deze keuzes ondersteuning van zorgprofessionals en hij kan zelf andere vormen van informatievoorziening raadplegen.
  4. Dit proces leidt idealiter tot de best passende zorg voor de patiënt.
  5. Tijdens het zorgtraject registreren zorgprofessionals allerlei gegevens over de patiënt.
  6. Deze informatie bundelen zij met de informatie over andere patiënten.
  7. In een ‘plan-do-check-act-cyclus’ leren zorgprofessionals van deze informatie en van elkaar.
  8. Dit vergroot de kennis over kwaliteit van zorgverleners en effectiviteit van behandelingen. Deze kennis wordt weer onderdeel van de keuzeondersteuning (3).

SamenwerkenOnderdelen van de Transparantiemonitor

De Transparantiemonitor bestaat uit verschillende onderdelen die elk jaar worden herhaald:

Nivel-stroomschema-transparantiemonitor

ResultatenResultaten van de Transparantiemonitor 2018-2022

Jaarlijks publiceert het Nivel meerdere onderzoeksrapporten. Een aantal onderwerpen wordt terugkerend gemonitord onder artsen en zorggebruikers. Per onderwerp rapporteren we hierover met een publicatie en een nieuwsbericht:

Samen beslissen
Keuzehulpen
Informatievoorziening vanuit het perspectief van de burger
Beperkte gezondheidsvaardigheden en transparantie in de zorg
Artsenperspectief op transparantie in de zorg
Jaarrapporten

podcastserie transparantiemonitorPodcastserie Transparantiemonitor 2020-2021

Over de Transparantiemonitor 2020-2021 is een driedelige podcastserie gemaakt. In de podcast vertellen onderzoekers Linda Springvloet en Dolf de Boer over de resultaten. De luisteraar maakt op een laagdrempelige manier kennis met de Transparantiemonitor. Waarom zijn we eigenlijk begonnen met de Transparantiemonitor? Wat viel op aan de resultaten? En wat was de impact van de monitor op patiënten en artsen?

Eerste podcast: Een samenvatting van de Transparantiemonitor

De podcast is te beluisteren via

Tweede podcast: De Transparatiemonitor vanuit patiëntenperspectief
Derde podcast: De Transparatiemonitor vanuit artsenperspectief

Meer wetenWe komen graag met u in contact!

Ziet u in uw werk raakvlakken met een van de onderdelen van de Transparantiemonitor en wilt u uw kennis delen? Wilt u meer weten over de Transparantiemonitor? Neem dan contact op met het Nivel:
[E] transparantiemonitor@nivel.nl
[T] 030 272 97 00

De Transparantiemonitor 2018-2022 wordt gefinancierd door het ministerie van VWS.

Boer, D. de, Bos, N., Springvloet, L. Dossier Transparantiemonitor. Uit: www.nivel.nl [Laatst gewijzigd op 02-05-2022; geraadpleegd op 22-05-2022]. URL: https://www.nivel.nl/nl/consumentenpanel-gezondheidszorg/dossier-transparantiemonitor
Gegevensverzameling